ಯೋಗಾಸನ ಎಂದರೇನು, ಹೆಸರುಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಏಕೆ
ಯೋಗಾಸನ ಎಂದರೆ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಆರಾಮವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವ ಭಂಗಿ. ಪತಂಜಲಿ ಆಸನವನ್ನು ‘ಸ್ಥಿರಸುಖಮಾಸನಮ್’ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಂದರೆ ಸ್ಥಿರವೂ ಸುಖಕರವೂ ಆದ ಸ್ಥಿತಿ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಯೋಗಾಸನಗಳ ಹೆಸರು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಆಕಾರದ ಸುಳಿವು ಇರುತ್ತದೆ: ಭುಜಂಗ ಎಂದರೆ ಹಾವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಭುಜಂಗಾಸನದಲ್ಲಿ ಎದೆ ಹೆಡೆಯಂತೆ ಮೇಲೇರುತ್ತದೆ; ವೃಕ್ಷ ಎಂದರೆ ಮರ, ನೌಕಾ ಎಂದರೆ ದೋಣಿ, ಮಯೂರ ಎಂದರೆ ನವಿಲು. ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಹೆಸರು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಹಠಯೋಗ ಪ್ರದೀಪಿಕೆಯಂತಹ ಹಳೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಆಸನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ; ಹೆಚ್ಚಿನವು ಕುಳಿತು ಮಾಡುವ ಆಸನಗಳು. ಇಂದು ನಾವು ಮಾಡುವ ಅನೇಕ ನಿಂತು ಮಾಡುವ ಆಸನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸರಣಿಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಯೋಗ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲಕ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಗಾಸನಗಳು ಯಾವುವು ಎಂಬ ಪಟ್ಟಿ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಶಾಲೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆಯಾಗಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಒಂದೇ ಆಸನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳೂ ಇರಬಹುದು.
ಪ್ರತಿ ಕಾರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ಆಸನದ ಚಿತ್ರ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು, ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸಾಲಿನ ಪ್ರಯೋಜನ ಇದೆ. ಕಾರ್ಡ್ ಒತ್ತಿದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಆ ಆಸನದ ಹಂತಗಳು, ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ತಿರುಗಿಸಬಹುದಾದ 3D ಆಕೃತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಯೋಗಾಸನದ ಚಿತ್ರಗಳು ಒಂದೇ ಕೋನ ತೋರಿಸಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಭಂಗಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯಿಂದ ನೋಡಬಹುದು. ಮೇಲಿನ ಹುಡುಕಾಟ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಥವಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು ಬರೆದು ಆಸನವನ್ನು ಹುಡುಕಬಹುದು.
ಯೋಗಾಸನದ ವಿಧಗಳು
ದೇಹದ ಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿನ ಯೋಗಾಸನ ಆಸನಗಳು ಏಳು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಮೇಲಿನ ಗುಂಡಿಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಗುಂಪನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಬಹುದು:
- ನಿಂತು ಮಾಡುವ ಆಸನಗಳು: ತಾಡಾಸನ, ವೃಕ್ಷಾಸನ, ತ್ರಿಕೋನಾಸನ, ವೀರಭದ್ರಾಸನ. ಕಾಲುಗಳ ಬಲ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ.
- ಕುಳಿತು ಮಾಡುವ ಆಸನಗಳು: ಸುಖಾಸನ, ಪದ್ಮಾಸನ, ವಜ್ರಾಸನ, ಪಶ್ಚಿಮೋತ್ತಾನಾಸನ. ಧ್ಯಾನ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತಿರುಚುವಿಕೆ.
- ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ಮತ್ತು ಮಂಡಿಯೂರಿ ಮಾಡುವ ಆಸನಗಳು: ಭುಜಂಗಾಸನ, ಶಲಭಾಸನ, ಮಾರ್ಜಾರಾಸನ, ಅಧೋ ಮುಖ ಶ್ವಾನಾಸನ.
- ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ಮಾಡುವ ಆಸನಗಳು: ಶವಾಸನ, ಸೇತುಬಂಧಾಸನ, ಪವನಮುಕ್ತಾಸನ, ಸುಪ್ತ ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರಾಸನ.
- ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗುವ ಮತ್ತು ಸೊಂಟ ತೆರೆಯುವ ಆಸನಗಳು: ಉಷ್ಟ್ರಾಸನ, ಊರ್ಧ್ವ ಧನುರಾಸನ, ಏಕಪಾದ ರಾಜಕಪೋತಾಸನ.
- ಸಮತೋಲನದ ಆಸನಗಳು: ಬಕಾಸನ, ವಸಿಷ್ಠಾಸನ, ಮಯೂರಾಸನ.
- ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಆಸನಗಳು: ಸಾಲಂಬ ಶೀರ್ಷಾಸನ, ಸಾಲಂಬ ಸರ್ವಾಂಗಾಸನ, ಹಲಾಸನ.
ಕುಳಿತು ಮಾಡುವ ಯೋಗಾಸನಗಳು
ಯೋಗಾಸನಗಳು ಕುಳಿತು ಮಾಡುವ ಆಸನಗಳು ಯಾವುವು ಎಂದು ಹುಡುಕುವವರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ. ಸುಖಾಸನ, ಸ್ವಸ್ತಿಕಾಸನ, ಸಿದ್ಧಾಸನ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾಸನ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಹಾಗೂ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರ ಆಧಾರ ನೀಡುತ್ತವೆ. ವಜ್ರಾಸನವನ್ನು ಊಟದ ನಂತರವೂ ಮಾಡಬಹುದು. ಪಶ್ಚಿಮೋತ್ತಾನಾಸನ, ಜಾನು ಶೀರ್ಷಾಸನ ಮತ್ತು ಬದ್ಧ ಕೋನಾಸನ ಕಾಲು ಹಾಗೂ ಸೊಂಟವನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ; ಅರ್ಧ ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರಾಸನ ಮತ್ತು ಭಾರದ್ವಾಜಾಸನ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತವೆ. ಮೊಣಕಾಲು ನೋವು ಇದ್ದರೆ ಪದ್ಮಾಸನದ ಬದಲು ಸುಖಾಸನದಲ್ಲಿ, ಮಡಚಿದ ಹೊದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ.
ಆರಂಭಿಕರು ಆಸನಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಆರಿಸಬೇಕು
- ಹೊಸಬರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಯೋಗಾಸನದ ಭಂಗಿಗಳು ತಾಡಾಸನ, ವೃಕ್ಷಾಸನ, ವಜ್ರಾಸನ, ಭುಜಂಗಾಸನ, ಬಾಲಾಸನ, ಸೇತುಬಂಧಾಸನ ಮತ್ತು ಶವಾಸನ; ಇವುಗಳಿಂದ ಶುರು ಮಾಡಿ.
- ಪ್ರತಿ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಕುಳಿತು ಮತ್ತು ಮಲಗಿ ಮಾಡುವ ಆಸನಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಿರಲಿ.
- ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗುವ ಆಸನದ ನಂತರ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗುವ ಅಥವಾ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಆಸನ ಮಾಡಿ.
- ಕೊನೆಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಶವಾಸನ ಮಾಡಿ.
- ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರದ ಹನ್ನೆರಡು ಹಂತಗಳಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಮಂತ್ರಗಳಿವೆ; ಯೋಗಾಸನ ಮಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು Surya Namaskar ಪುಟ ನೋಡಿ.
ಆಸನಗಳನ್ನು ನೀವೇ ಜೋಡಿಸುವ ಬದಲು ಸಿದ್ಧ ಸರಣಿ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಪುಟದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತ ಸೆಷನ್ ಆರಿಸಿ; ಅಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಧ್ವನಿ ಪ್ರತಿ ಹಂತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಯೋಗಾಸನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಸಾರಾಂಶ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಸುರಕ್ಷತೆ
ಶೀರ್ಷಾಸನ, ಸರ್ವಾಂಗಾಸನ, ಊರ್ಧ್ವ ಧನುರಾಸನ ಮತ್ತು ಕೈಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಮತೋಲನ ಆಸನಗಳು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದವು; ಮೂಲ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಬಲ ಮತ್ತು ಅನುಭವ ಬಂದ ನಂತರವೇ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ, ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅನುಭವಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ. ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾರ ಹಾಕಬೇಡಿ. ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಹೃದ್ರೋಗ ಅಥವಾ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಇರುವವರು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಆದವರು ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಆಸನ ಆರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ಯೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬದಲಿಯಲ್ಲ; ನೋವು ಅಥವಾ ತಲೆ ತಿರುಗುವಿಕೆ ಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿಸಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಯೋಗಾಸನಗಳು ಎಷ್ಟು ವಿಧ?
ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 180 ಆಸನಗಳನ್ನು ದೇಹದ ಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಏಳು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ನಿಂತು, ಕುಳಿತು, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ, ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ಮಾಡುವ ಆಸನಗಳು, ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗುವ ಆಸನಗಳು, ಸಮತೋಲನದ ಆಸನಗಳು ಮತ್ತು ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಆಸನಗಳು.
ಆರಂಭಿಕರಿಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಯೋಗಾಸನಗಳು ಯಾವುವು?
ತಾಡಾಸನ, ವೃಕ್ಷಾಸನ, ವಜ್ರಾಸನ, ಸುಖಾಸನ, ಮಾರ್ಜಾರಾಸನ, ಭುಜಂಗಾಸನ, ಬಾಲಾಸನ, ಸೇತುಬಂಧಾಸನ ಮತ್ತು ಶವಾಸನ ಹೊಸಬರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸುಲಭ.
ಕುಳಿತು ಮಾಡುವ ಯೋಗಾಸನಗಳು ಯಾವುವು?
ಸುಖಾಸನ, ಪದ್ಮಾಸನ, ಸಿದ್ಧಾಸನ, ವಜ್ರಾಸನ, ದಂಡಾಸನ, ಬದ್ಧ ಕೋನಾಸನ, ಪಶ್ಚಿಮೋತ್ತಾನಾಸನ, ಜಾನು ಶೀರ್ಷಾಸನ, ಗೋಮುಖಾಸನ ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರಾಸನ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕುಳಿತು ಮಾಡುವ ಆಸನಗಳು.
ಯೋಗಾಸನಗಳ ಹೆಸರು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಏಕೆ?
ಯೋಗದ ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿವೆ. ಹೆಸರುಗಳು ಆಕಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ: ಭುಜಂಗ ಎಂದರೆ ಹಾವು, ವೃಕ್ಷ ಎಂದರೆ ಮರ, ಧನುರ್ ಎಂದರೆ ಬಿಲ್ಲು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೋಗಾಸನದ ಪಿತಾಮಹ ಯಾರು?
ಯೋಗಸೂತ್ರ ರಚಿಸಿದ ಪತಂಜಲಿಯನ್ನು ಯೋಗದ ಪಿತಾಮಹ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಂದು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಅನೇಕ ಆಸನಗಳನ್ನು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ತಿರುಮಲೈ ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಯೋಗಾಸನದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.