સુપ્ત બદ્ધ કોણાસન (Reclining Bound Angle Pose) સ્ટેપ બાય સ્ટેપ કેવી રીતે કરવું
- મેટ પર બેસો, પગનાં તળિયાં ભેગાં કરો અને ઘૂંટણ બાજુઓ તરફ ખૂલવા દો. બોલ્સ્ટર વાપરતા હો તો તેને તમારી પાછળ લંબાઈમાં એવી રીતે મૂકો કે તે કમરને સ્પર્શે.
- આગળના હાથ પર પાછળ ઝૂકો, પછી પીઠ અને માથું જમીન કે બોલ્સ્ટર પર નીચે લાવો. દાઢી ઉપર જતી હોય તો માથા નીચે વાળેલો ધાબળો મૂકો.
- પગ ગોઠવો: વધુ ખેંચાણ માટે એડીઓ શરીરની નજીક, હળવા ખેંચાણ માટે દૂર.
- ઘૂંટણને તેમના પોતાના વજનથી જમીન તરફ ઊતરવા દો. જાંઘના મૂળ કે ઘૂંટણમાં તાણ લાગે તો દરેક સાથળ નીચે બ્લોક કે ગાદી મૂકો.
- હાથ શરીરથી લગભગ 45 અંશ દૂર જમીન પર, હથેળીઓ ઉપર તરફ રાખો.
- 1–5 મિનિટ (રિસ્ટોરેટિવ અભ્યાસમાં 10 સુધી) રહો, પેટમાં ધીમો શ્વાસ લેતા રહો.
- બહાર આવવા હાથની મદદથી ઘૂંટણ ભેગા કરો, એક પડખે ફરો અને હાથથી ધક્કો આપી બેઠા થાઓ.
ફાયદા અને સાવચેતીઓ
ફાયદા
- અંદરની સાથળ, જાંઘના મૂળ અને હિપ્સને હળવેથી ખેંચે છે
- છાતી અને પેટ ખોલે છે જેથી શ્વાસ ધીમો અને ઊંડો થઈ શકે
- તણાવ, ચિંતા અને ઊંઘ માટેના યોગ કાર્યક્રમોમાં વપરાતું આરામદાયક આસન
- આરામદાયક દિનચર્યાના ભાગ રૂપે માસિકના દુખાવા અને મેનોપોઝની તકલીફમાં રાહત આપી શકે છે
- ઘૂંટણ અને કરોડને ટેકો મળે ત્યારે કમરને આરામ આપે છે
- શવાસન પહેલાં અભ્યાસ પૂરો કરવાની શાંત રીત
આ સ્થિતિમાં ન કરો અથવા ફેરફાર સાથે કરો
- જાંઘના મૂળ, ઘૂંટણ કે હિપની ઈજા — બંને સાથળને બ્લોક કે ગાદીથી ટેકો આપો અને ખેંચાણ હળવું રાખો
- હિપ રિપ્લેસમેન્ટ — ઘૂંટણ પહોળા ખોલતા પહેલાં સર્જનને પૂછો કે હિપની કઈ સ્થિતિઓ માન્ય છે
- પ્રથમ ત્રિમાસિક પછીની ગર્ભાવસ્થા — સપાટ સૂવાને બદલે ઢળતા બોલ્સ્ટર પર ટેકો લો, અને ડૉક્ટર કે મિડવાઇફને પૂછો
- કમરમાં અસ્વસ્થતા — બોલ્સ્ટર પર સૂઓ અથવા પગ શરીરથી વધુ દૂર લઈ જાઓ
- સેક્રોઇલિયેક (SI) સાંધાનો દુખાવો — ઘૂંટણને વધુ ઊંચો ટેકો આપો અને ઘૂંટણ ભેગા રાખી ધીમેથી બહાર આવો
કઈ આરોગ્ય સમસ્યાઓમાં આ આસન કરાય છે
Arthritis · Spinal Stenosis · Fibromyalgia · Chronic Pain · Lupus · Jaw Pain (TMJ) · High Blood Pressure · Hyperthyroidism (Overactive Thyroid) · Uric Acid and Gout · Kidney Health · Hormonal Balance · Anemia (Low Hemoglobin) · PCOS and PCOD · Menopause · Period Pain and Menstrual Cramps · Fertility · Irregular Periods · Endometriosis · PMS (Premenstrual Syndrome) · Postpartum Recovery · Pelvic Floor and Urinary Incontinence · Prostate Health · Anxiety · Grief and Loss · Bipolar Disorder (Complementary Care) · Eating Disorder Recovery · Sleep and Insomnia · Shift Work and Night-Shift Sleep · Epilepsy (Complementary Care) · PTSD and Trauma · Panic Attacks · Burnout and Exhaustion · Tinnitus · Multiple Sclerosis · Restless Legs Syndrome · Chronic Fatigue Syndrome · Heart Health · Long COVID Recovery · Acidity and Acid Reflux · Gastritis · Hernia (Safe Movement) · IBS · Piles (Hemorrhoids) · Ulcerative Colitis and IBD · Dark Circles · Psoriasis and Eczema · Glaucoma (Safe Yoga) · Dry Eyes · Motion Sickness · Cancer Recovery (Supportive Care) · Recovery After Surgery
સંપૂર્ણ ગાઇડ વાંચો (અંગ્રેજીમાં)
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
સુપ્ત બદ્ધ કોણાસનમાં કેટલો સમય રહેવું?
શરૂઆત કરનાર તરીકે 1–3 મિનિટ રહો. બોલ્સ્ટર અને બ્લોકના ટેકા સાથે મોટાભાગના લોકો માટે 5–10 મિનિટ આરામદાયક છે.
શું સુપ્ત બદ્ધ કોણાસન ઊંઘ માટે સારું છે?
ઘણા લોકોને તે સૂતા પહેલાં શાંતિ આપે છે, કારણ કે તે સ્થિર, ટેકાવાળું છે અને શ્વાસને ધીમો થવા દે છે. સૂવા પહેલાંની ટૂંકી દિનચર્યાના ભાગ રૂપે તે સારું કામ કરે છે.
શું માસિક દરમિયાન સુપ્ત બદ્ધ કોણાસન કરી શકાય?
હા, માસિકના દિવસો માટે તે સૌથી હળવાં આસનોમાંનું એક છે. પીઠ અને સાથળને ટેકો આપો અને રાહત લાગે ત્યાં સુધી રહો.
સુપ્ત બદ્ધ કોણાસનમાં ઘૂંટણ કેમ દુખે છે?
સામાન્ય રીતે હિપ્સ જકડાયેલા હોય અને ઘૂંટણ પર તાણ આવે એ કારણે. સાથળ નીચે બ્લોક કે ગાદી મૂકો અને પગ વધુ દૂર લઈ જાઓ.
શું ગર્ભાવસ્થામાં સુપ્ત બદ્ધ કોણાસન સુરક્ષિત છે?
ગર્ભાવસ્થાની શરૂઆતમાં સામાન્ય રીતે ઠીક છે. પછીથી પીઠ પર સપાટ સૂવાનું ટાળો: ઢળતા બોલ્સ્ટર પર ટેકો લો અને ડૉક્ટર કે મિડવાઇફને પૂછો.
સુપ્ત બદ્ધ કોણાસનને અંગ્રેજીમાં શું કહે છે?
Reclining Bound Angle Pose. તેને Reclined Butterfly Pose અથવા Supine Bound Angle Pose પણ કહે છે. ગુજરાતીમાં ઘણા તેને સૂતાં-સૂતાં કરાતું પતંગિયા આસન પણ કહે છે.
બદ્ધ કોણાસન અને સુપ્ત બદ્ધ કોણાસન વચ્ચે શું તફાવત છે?
બદ્ધ કોણાસન તળિયાં ભેગાં રાખી ટટ્ટાર બેસીને કરાય છે; સુપ્ત સ્વરૂપમાં પગનો આકાર એ જ હોય છે પણ પીઠ પર સૂઈને કરાય છે, એટલે તે વધુ આરામદાયક છે.
આ પેજ સામાન્ય માહિતી માટે છે. તમે ગર્ભવતી હો, કોઈ બીમારી કે ઈજા હોય તો યોગ શરૂ કરતાં પહેલાં ડૉક્ટરની સલાહ લો. દુખાવો, ચક્કર કે શ્વાસ ચડે તો તરત રોકાઈ જાઓ.
