ધ્યાન કેવી રીતે કરવું, ગુજરાતી અવાજ સાથે

ગુજરાતીમાં માર્ગદર્શિત ધ્યાન

ધ્યાન કરવું અઘરું નથી, પણ શરૂઆતમાં એકલા શાંત બેસવું ઘણી વાર મુશ્કેલ લાગે છે. મન ભટકે છે અને આગળ શું કરવું તે સમજાતું નથી. એટલે અહીં દરેક ધ્યાન એક શાંત અવાજ સાથે ચાલે છે. એ અવાજ ગુજરાતીમાં ધીમે ધીમે કહે છે કે કેવી રીતે બેસવું, ધ્યાન ક્યાં લઈ જવું અને ક્યારે બસ શાંતિથી વિરામ કરવો. દરેક વાક્ય પછી આપોઆપ વિરામ આવે છે, એટલે ઉતાવળ થતી નથી. સૂચનાઓ સ્ક્રીન પર કૅપ્શનમાં પણ દેખાય છે, અને 3D માર્ગદર્શક ધ્યાનમુદ્રામાં બેસીને તમારી સાથે અભ્યાસ કરે છે.

બધાં સત્રો સંપૂર્ણ મફત છે. ખાતું બનાવવાનું નથી, કોઈ ઍપ ઇન્સ્ટોલ કરવાની નથી. આ જ અવાજવાળું ધ્યાન ૨૮ ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે, એટલે ઘરના સભ્યો પોતપોતાની ભાષામાં પણ અભ્યાસ કરી શકે છે.

સાત ચક્રોનું ધ્યાન

યોગ પરંપરામાં શરીરમાં સાત ઊર્જા કેન્દ્રો માનવામાં આવે છે: મૂલાધાર, સ્વાધિષ્ઠાન, મણિપુર, અનાહત, વિશુદ્ધ, આજ્ઞા અને સહસ્રાર. દરેક ચક્ર માટે અહીં અલગ ધ્યાન છે. અવાજ તમારું ધ્યાન એ ચક્રની જગ્યાએ લઈ જાય છે, તેના રંગની કલ્પના કરાવે છે, અને તેના બીજ મંત્રનો જાપ કરાવે છે, જેમ કે મૂલાધાર માટે લં, અનાહત માટે યં અને આજ્ઞા માટે ૐ. અંતે એક નાનો સંકલ્પ મનમાં દોહરાવવામાં આવે છે. સમય ઓછો હોય, તો સાતેય ચક્રોને એક જ સત્રમાં આવરી લેતું ચક્ર ધ્યાન પસંદ કરો. દરેક ચક્ર વિશે વધુ જાણવા માટે ચક્રોનું પાનું જુઓ.

કયું ધ્યાન શાના માટે

• શ્વાસ પરનું ધ્યાન અને પાંચ મિનિટનું ધ્યાન: તદ્દન નવા લોકો માટે સૌથી સરળ શરૂઆત.
• ૐ જાપ ધ્યાન અને સોહમ્ મંત્ર ધ્યાન: જેમને નાદ અને મંત્ર સાથે મન એકાગ્ર કરવું ગમે છે તેમના માટે.
• બૉડી સ્કૅન અને ઊંઘ માટે ધ્યાન: સૂઈને કરવાનાં, રાત્રે ઊંઘતાં પહેલાં ઉપયોગી.
• મૈત્રી ધ્યાન અને કૃતજ્ઞતા ધ્યાન: મનમાં નરમાશ અને આત્મીયતા જગાડવા માટે.
• ત્રાટક, માઇન્ડફુલનેસ, વિપશ્યના શૈલીનું નોંધ ધ્યાન, કલ્પના ધ્યાન અને ચાલતાં ચાલતાં ધ્યાન: જ્યારે તમે થોડું આગળ વધવા માંગો.
• કુંડલિની જાગૃતિ ધ્યાન: યોગાભ્યાસ પછી શાંત, સુરક્ષિત સમાપન માટે.

ધ્યાનની શરૂઆત કેવી રીતે કરવી

દિવસનો એવો સમય પસંદ કરો જ્યારે કોઈ ખલેલ ન પહોંચાડે, જેમ કે સવારે ઊઠ્યા પછી કે રાત્રે સૂતાં પહેલાં. જમીન પર, ગાદી પર કે ખુરશી પર ટટ્ટાર બેસો, પણ શરીરને અક્કડ ન કરો. ધ્યાનના પાના પર કોઈ સત્ર પસંદ કરો, ભાષામાં ગુજરાતી રાખો અને પ્લે દબાવો. પહેલા અઠવાડિયે રોજ પાંચથી દસ મિનિટ પૂરતી છે. મન ભટકે તો પોતાને દોષ ન આપો; દરેક વખતે પાછા આવવું એ જ ધ્યાનનો અભ્યાસ છે. પહેલાં થોડાં આસનો કરવાં હોય, તો ગુજરાતી અવાજવાળાં યોગ સત્રોથી શરૂઆત કરો અને અંતે ધ્યાન કરો.

ત્રાટકમાં જ્યોત સામે જોવાનું હોય છે, એટલે વાઈ કે આંખની કોઈ તકલીફમાં તે આંખો બંધ રાખીને જ કરો. જો તમે કોઈ માનસિક કે શારીરિક બીમારીની સારવાર લઈ રહ્યા હો, તો ધ્યાનને એ સારવારનો વિકલ્પ ન બનાવો; જરૂર હોય તો ડૉક્ટર સાથે વાત કરો.