दुःखासाठी योग: जवळची व्यक्ती गेल्यानंतरच्या जड दिवसांसाठी सौम्य सराव

दुःखाच्या शारीरिक बाजूवर तो मदत करू शकतो, जसे छातीत जडपणा, अस्वस्थता, नीट झोप न लागणे आणि चिंता. खास दुःखासाठी योगावरील संशोधन अजून कमी आहे, म्हणून विश्वासू व्यक्तींच्या आधारासोबत आणि गरज पडल्यास शोक-समुपदेशनासोबत (grief counselling) त्याचा वापर करा.

सौम्य, आधार घेऊन केलेली आसने: बालासन, हृदयावर हात ठेवून सुखासन, उशांच्या आधाराने सुप्त बद्धकोणासन, मार्जारासन–बितिलासन (कॅट–काऊ), कमी उंचीचे सेतुबंधासन, पवनमुक्तासन (गुडघे छातीशी) आणि शवासन. यांच्यासोबत भ्रामरी (गुंजन) श्वास करा.

हो. संथ श्वास आणि छाती मोकळी केल्याने भावना वर येऊ शकतात. अश्रूंना येऊ द्या, बालासनात विश्रांती घ्या, आणि हवे तर सराव पुढे चालू ठेवा किंवा थांबा. दोन्हीपैकी काहीच चुकीचे नाही.

छोटे नियम पाळा: वेळेवर जेवण, थोडी हालचाल, सूर्यप्रकाश, झोप आणि माणसांसोबत वेळ. पाच मिनिटांचा श्वास-सराव किंवा छोटे योग-सत्र प्रत्येक दिवसाला एक शांत क्षण देते. धीर धरा; दुःख लाटांसारखे येते-जाते.

हो, अनेकांसाठी. योगनिद्रा म्हणजे झोपून केलेली मार्गदर्शित विश्रांती, त्यामुळे दुःखामुळे येणाऱ्या थकव्याला ती योग्य ठरते आणि झोपेला मदत करू शकते. स्थिर पडून राहणे असह्य वाटत असेल, तर डोळे उघडे ठेवा किंवा बसून करून पाहा.

नाते तुटल्यानंतरचा ताण आणि अस्वस्थता योग कमी करू शकतो, आणि रोजची दिनचर्या सावरायला मदत करते. भावना पुसून टाकणार नाही, पण वेळ आपले काम करत असताना त्या सहन करणे सोपे करू शकतो.

अनेक महिने बहुतेक दिवस तीव्र ओढ किंवा वेदना जाणवत असेल, किंवा घरात वा कामावर रोजचे व्यवहार जमत नसतील, तर डॉक्टरांशी बोला. दीर्घकालीन शोक-विकार (prolonged grief disorder) आणि नैराश्य यांवर उपचार होऊ शकतात. स्वतःला इजा करण्याचे विचार आल्यास लगेच मदत घ्या.