આ ટાળો
- ઊંધાં આસનો, શ્વાસ રોકવો અને સહારા વગરનું સંતુલન. ફિઝિયોથેરાપિસ્ટની મંજૂરી સાથે અને નજીક ખુરશી રાખીને જ અભ્યાસ કરો.
સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા વાંચો (અંગ્રેજીમાં)
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
શું સ્ટ્રોકના દર્દીઓ માટે યોગ સારો છે?
હોઈ શકે, રિહેબિલિટેશનના હળવા ઉમેરા તરીકે. નાના અભ્યાસો સૂચવે છે કે યોગ ચિંતા ઘટાડી શકે અને આત્મવિશ્વાસ વધારી શકે, પણ Cochrane સમીક્ષાએ પુરાવાને ખૂબ ઓછી નિશ્ચિતતાવાળા ગણ્યા છે. પહેલાં તમારી સ્ટ્રોક ટીમને પૂછો.
સ્ટ્રોકના દર્દીઓ માટે શ્રેષ્ઠ યોગાસનો કયાં છે?
બેઠેલું સુખાસન, દીવાલના ટેકે તાડાસન, એક બાજુ એક વારે હાથ ઉપર ઉઠાવવા, બેઠેલું માર્જરાસન, પલંગ પર સેતુબંધાસન, સૂતાં સૂતાં પટ્ટાની મદદથી પગનું સ્ટ્રેચ, અને આરામ માટે શવાસન.
શું યોગથી સ્ટ્રોક પછીનો લકવો મટી શકે?
ના. યોગ મગજને રિપેર કરી શકતો નથી. હલનચલન પાછું આવવું મુખ્યત્વે રિહેબિલિટેશનમાં વારંવાર કામ-આધારિત અભ્યાસથી થાય છે. તે કામની સાથે યોગ જકડાટ, સંતુલનનો આત્મવિશ્વાસ અને શાંતિમાં મદદ કરી શકે.
સ્ટ્રોક પછી કેટલા સમયમાં યોગ કરી શકાય?
જ્યારે તમારી મેડિકલ ટીમ કહે કે તમે સ્થિર છો અને કસરત માટે તૈયાર છો, ત્યારે જ. ઘણા લોકો પહેલા અઠવાડિયાઓમાં શ્વાસ અને પલંગ પરની હલનચલનથી શરૂ કરે છે અને પછી ખુરશી આસનો ઉમેરે છે.
સ્ટ્રોકના દર્દીઓ માટે ઘરે કઈ કસરતો સારી છે?
તમારા ફિઝિયોથેરાપિસ્ટે આપેલી કસરતો પહેલાં: બેઠાંથી ઊભા થવું, ચાલવું, હાથ અને હથેળીનાં કામ. બીજા દિવસોએ સહારાવાળાં યોગાસનો, સેતુબંધ અને ધીમો શ્વાસ ઉમેરી શકાય.
યોગ કરતી વખતે સ્ટ્રોક પછીનો થાક કેવી રીતે સંભાળવો?
સત્ર ટૂંકાં રાખો, દિવસના તમારા સૌથી સારા સમયે અભ્યાસ કરો, આસનો વચ્ચે આરામ કરો અને થાક લાગે એ પહેલાં અટકી જાઓ. જો બીજા દિવસે વધુ ખરાબ લાગે, તો આગલી વખતે ઓછું કરો.
શું સ્ટ્રોકના દર્દીઓ માટે યોગની કોઈ આડઅસર છે?
અભ્યાસોમાં કોઈ નોંધાઈ નથી, પણ પડી જવું, ખભામાં ખેંચાણ અને ચક્કર આવવાં શક્ય છે. ખુરશી કે દીવાલનો ઉપયોગ કરો, નબળા હાથને ક્યારેય ખેંચશો નહીં, અને માથું નીચે જાય એવાં આસનો તથા શ્વાસ રોકવાનું ટાળો.
સ્ટ્રોક પછી સંતુલન સુધારવા માટે શ્રેષ્ઠ કસરતો કઈ છે?
દીવાલ પાસે તાડાસનમાં વજન આમતેમ ખસેડવું, બેઠાંથી ઊભા થવું અને ટેકા સાથે ચાલવું, બધું તમારા ફિઝિયોથેરાપિસ્ટ નક્કી કરે એ રીતે. સંતુલન સુધરે તેમ સ્ટ્રોકની ફિઝિકલ થેરાપી કસરતો ધીમે ધીમે આગળ વધારવામાં આવે છે.
શું યોગ પગના લકવામાં મદદ કરી શકે?
સેતુબંધાસન અને પટ્ટાથી પગના સ્ટ્રેચ જેવી હળવી, મદદવાળી હલનચલન જકડાટ ઘટાડી શકે, પણ લકવાગ્રસ્ત દર્દીઓની ફિઝિકલ થેરાપી તમારો કેસ જાણતા થેરાપિસ્ટની દેખરેખમાં જ થવી જોઈએ.
શું ધ્યાન સ્ટ્રોક રિકવરીમાં મદદરૂપ છે?
યોગ નિદ્રા કે ધીમો ગુંજારવવાળો શ્વાસ જેવું ટૂંકું માર્ગદર્શિત રિલેક્સેશન ચિંતા ઘટાડી શકે અને ઊંઘમાં મદદ કરી શકે. જો મન ઉદાસ રહેતું હોય તો તે માનસિક સહાયનું સ્થાન લેતું નથી.
યોગ સારવારમાં મદદ કરે છે, તેનું સ્થાન લેતો નથી. ડૉક્ટરે આપેલી દવાઓ ચાલુ રાખો અને શરૂ કરતાં પહેલાં ડૉક્ટર સાથે વાત કરો, ખાસ કરીને હૃદયરોગ, અનિયંત્રિત બ્લડ પ્રેશર, તાજેતરની સર્જરી, ગર્ભાવસ્થા, વાઈ (એપિલેપ્સી) અથવા તીવ્ર દુખાવો હોય ત્યારે.