1. मुख्यपृष्ठ
  2. चक्रे
  3. अनाहत चक्र (हृदय चक्र)

अनाहत चक्र: प्रेम, संतुलन आणि नात्यांचे हृदय चक्र

योगपरंपरेत हृदय चक्राचा अर्थ काय, ते कुठे असल्याचे मानले जाते, YAM चा जप कसा करावा, आणि छाती मोकळी करणारी आसने, समान श्वास व मैत्री-ध्यान यांचा सौम्य क्रम.

अनाहत चक्र (हृदय चक्र)
अनाहत चक्र (हृदय चक्र)11 min guided session
Sit comfortably, choose your language and press play. The voice guides you; the 3D teacher shows the posture and breathes with you.

या चक्रावर कसे काम करावे

  1. मार्जारासन-बिटिलासनाने पाठीचा वरचा भाग उबदार करा, मग भुजंगासन आणि उत्तान शिशोसनाने छाती मोकळी करा.
  2. पाठ उबदार आणि वेदनामुक्त असेल तर हात कमरेवर ठेवून उष्ट्रासन करून पाहा.
  3. हात अपान वायु किंवा पद्म मुद्रेत ठेवून ताठ बसा आणि तीन मिनिटे संथ व समान श्वास घ्या.
  4. लक्ष छातीच्या मध्यभागी ठेवा आणि मऊ हिरव्या प्रकाशाची कल्पना करा.
  5. YAM चा मोठ्याने, हळूहळू जप करा, प्रत्येक उच्छ्वासावर एक उच्चार, साधारण नऊ ते बारा फेऱ्या.
  6. मनात जप सुरू ठेवा आणि आपल्या प्रिय व्यक्तीला, मग स्वतःला त्या प्रकाशात न्हालेले पाहा.
  7. एक हात हृदयावर ठेवून काही मिनिटे शांत बसून समाप्त करा.

संतुलनाची लक्षणे

  • स्वतःबद्दल आणि इतरांबद्दल आपुलकी
  • देणे आणि घेणे दोन्ही जमणे
  • स्वतःच्या गरजा न विसरता क्षमा करणे
  • विचार आणि भावना यांच्यात संतुलनाची जाणीव

असंतुलनाची लक्षणे (पारंपरिक दृष्टिकोन)

  • मिटलेले, एकटे किंवा सावध वाटणे
  • खूप देऊन थकून जाणे
  • दुखावलेपण किंवा राग मनात धरून ठेवणे
  • पुढे झुकलेले खांदे आणि उथळ छातीचा श्वास

संपूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजी)

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

अनाहत चक्र म्हणजे काय?

अनाहत, म्हणजे हृदय चक्र, हे योगपरंपरेतील सात चक्रांपैकी चौथे आहे. त्याचे वर्णन छातीच्या मध्यभागी केले जाते, ते वायू तत्त्व, हिरवा रंग आणि YAM मंत्राशी जोडलेले आहे, आणि प्रेम, करुणा व संतुलनाशी संबंधित मानले जाते.

हृदय चक्र कुठे असते?

छातीच्या मध्यभागी, हृदयाच्या पातळीवर; परंपरेनुसार त्याचे मूळ छातीच्या हाडामागे पाठीच्या कण्यावर असते. हे परंपरेतील लक्ष केंद्रित करण्याचे स्थान आहे, थोडे डावीकडे असणारे प्रत्यक्ष हृदय नव्हे.

हृदय चक्र खुले किंवा बरे कसे करावे?

भुजंगासन, उत्तान शिशोसन, सेतुबंधासन आणि आधारासह मत्स्यासन यांसारख्या आसनांनी छाती मोकळी करा, संथ व समान श्वास घ्या, पद्म किंवा अपान वायु मुद्रेसह YAM चा जप करा आणि मैत्री-ध्यान करा. काही आठवडे बहुतेक दिवस दहा ते पंधरा मिनिटे ही चांगली सुरुवात आहे.

हृदय चक्र खुले होत असल्याची चिन्हे कोणती?

परंपरा आणि साधक छातीत उब, अधिक क्षमाशील व जोडलेले वाटणे, अश्रू किंवा जुन्या भावना वर येणे असे वर्णन करतात. हे वैयक्तिक अनुभव आहेत, वैद्यकीय लक्षणे नाहीत. छातीत दुखणे किंवा धडधड वाढल्यास नेहमी डॉक्टरांना भेटा.

हृदय चक्राचा मंत्र कोणता?

YAM, उच्चार "यं". हा वायू तत्त्वाचा बीज ध्वनी आहे. प्रत्येक उच्छ्वासावर एक उच्चार करत हलकेच जप करा, मग मनात पुनरावृत्ती करा.

अनाहत चक्राशी कोणती ग्रंथी जोडलेली आहे?

आधुनिक तक्ते अनाहताला छातीतील थायमस ग्रंथीशी जोडतात. जुना नकाशा पाश्चात्त्य शरीरशास्त्राशी जुळवणारा हा आधुनिक संबंध आहे; प्राचीन योगग्रंथांत ग्रंथींचा उल्लेख नाही.

हृदय चक्र अडकल्यावर कसे वाटते?

पारंपरिक दृष्टिकोनात: मिटलेले, एकटे किंवा सावध वाटणे, दुखावलेपण धरून ठेवणे, किंवा इतके देणे की थकून जाणे. पुढे झुकलेले खांदे आणि उथळ छातीचा श्वास यांचेही वर्णन केले जाते. एकटेपणा किंवा उदासी टिकून राहिल्यास डॉक्टर किंवा समुपदेशकांशीही बोला.

अनाहत चक्र जागृत करण्यासाठी रोज काय करावे?

रोज भुजंगासन, उष्ट्रासन आणि मत्स्यासन यांसारखी छाती मोकळी करणारी आसने करा. मग पद्म मुद्रेत बसून छातीच्या मध्यावर लक्ष ठेवा आणि हळूहळू YAM मंत्राचा जप करा. शेवटी आपल्या प्रिय व्यक्तीसाठी आणि स्वतःसाठी शुभेच्छा करा.

चक्रे आणि कुंडलिनी या संकल्पना योग आणि तंत्र परंपरेतून आल्या आहेत. त्या शरीररचनेतील अवयव नाहीत आणि ही वर्णने वैद्यकीय दावे नाहीत. सौम्यपणे सराव करा आणि अस्वस्थ वाटल्यास थांबा.

तुमची भाषा निवडा