कसे करावे, टप्प्याटप्प्याने
- ताठ बसा किंवा उभे राहा. डावा हात छातीसमोर धरा, तळवा बाहेरच्या दिशेने आणि बोटे वाकलेली.
- उजवा हात त्याच्यासमोर आणा, तळवा छातीकडे, आणि दोन्ही हातांची बोटे एकमेकांत अडकवा.
- श्वास सोडताना, पकड न सोडता हात हळूवार एकमेकांपासून दूर ओढा. छाती आणि दंडांवर ताण जाणवू द्या.
- श्वास घेताना ओढ सैल करा, पण बोटे अडकलेलीच ठेवा. सहा वेळा पुन्हा करा.
- काही श्वास दोन्ही हात छातीच्या हाडावर ठेवा, मग हात बदला: डावा तळवा छातीकडे, उजवा बाहेरच्या दिशेने, आणि सहा वेळा पुन्हा करा.
फायदे
- परंपरेनुसार कठीण कामाला सामोरे जाताना आत्मविश्वास आणि धैर्य वाढवण्यासाठी वापरली जाते
- परंपरेनुसार छाती आणि हृदयाचा भाग मोकळा करण्यासाठी वापरली जाते
- परंपरेनुसार विघ्नहर्ता गणपती आणि नव्या सुरुवातीशी जोडली जाते
- ओढण्याच्या क्रियेमुळे छाती, खांदे, हात आणि बोटांना हलका व्यायाम मिळतो
- परंपरेनुसार उदास मनःस्थिती आणि कमी ऊर्जा उंचावण्यासाठी वापरली जाते
खबरदारी
- बोटांत संधिवात, मनगट किंवा कोपराची दुखापत अथवा फ्रोझन शोल्डर असल्यास हळूवार ओढा, आणि दुखल्यास थांबा
- ओढताना श्वास रोखू नका; ओढताना श्वास सोडा आणि सैल करताना घ्या
- हृदयविकार किंवा उच्च रक्तदाब असल्यास ओढ हलकी आणि सराव थोडक्यात ठेवा, आणि उपचारांऐवजी ही मुद्रा वापरू नका
संपूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजी)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
गणेश मुद्रा म्हणजे काय?
गणेश मुद्रा ही हाताची अशी मुद्रा आहे ज्यात दोन्ही हातांची बोटे छातीसमोर एकमेकांत अडकवली जातात. श्वास सोडताना बाहेर ओढायचे आणि श्वास घेताना सैल सोडायचे. विघ्नहर्ता गणपतीच्या नावावरून हे नाव पडले आहे.
गणेश मुद्रेचे मुख्य फायदे कोणते?
परंपरेनुसार ती आत्मविश्वास आणि धैर्य वाढवते, छाती व हृदयाचा भाग मोकळा करते आणि ऊर्जा उंचावते. शारीरिकदृष्ट्या छाती, खांदे आणि हातांच्या स्नायूंना थोडा व्यायाम होतो. तिच्यावर कोणतेही क्लिनिकल संशोधन नाही.
गणेश मुद्रा किती वेळा करावी?
एका हातस्थितीत सहा वेळा ओढा, हात बदलून सहा वेळा, मग तळवे छातीवर ठेवा. दिवसातून एक-दोनदा एक ते तीन फेऱ्या पुरेशा आहेत.
गणेश मुद्रेने वजन कमी होते का?
नाही. हळूवार ओढण्याने फारच कमी ऊर्जा खर्च होते. आत्मविश्वास आणि शरीराची ठेवण यासाठी ती वापरा; वजन कमी करण्यासाठी नियमित हालचाल आणि आहाराच्या सवयींकडे लक्ष द्या.
कोणती खबरदारी घ्यावी?
बोटे, मनगट, कोपर किंवा खांद्याचा त्रास असल्यास हळूवार ओढा, ओढताना कधीही श्वास रोखू नका, आणि हृदयविकार किंवा उच्च रक्तदाब असल्यास सराव हलका ठेवा.
ही उपचारासाठी प्रभावी मुद्रा आहे का?
काही पुस्तके तिला हाताच्या प्रभावी मुद्रांपैकी एक म्हणतात, आणि उपचार व शक्तीसाठीच्या मुद्रांच्या तसेच सर्व मुद्रा व त्यांचे उपचारात्मक गुण यांच्या यादीत ती दिसते. ही पारंपरिक वर्णने आहेत, सिद्ध वैद्यकीय परिणाम नाहीत.
मराठी आणि इतर भाषांमध्ये गणेश मुद्रेचे फायदे सारखेच आहेत का?
हो. मराठी, हिंदी, तमिळ, तेलुगू, कन्नड आणि इंग्रजी स्रोतांत गणेश (गणपती) मुद्रेचा सराव आणि फायदे सारखेच वर्णन केले आहेत.
मुद्रा ही एकाग्रता आणि विश्रांतीसाठीची पारंपरिक साधना आहे. विशिष्ट आरोग्य परिणामांवरील संशोधन मर्यादित आहे; वैद्यकीय उपचारांसोबत वापरा, त्यांच्याऐवजी नाही.