या चक्रावर कसे काम करावे
- डोके हळूहळू फिरवून आणि हलक्या बाजूच्या ताणाने मान मोकळी करा; मानेवर कधीही जोर देऊ नका.
- सेतुबंधासन आणि आधारासह मत्स्यासनाने गळ्याचा पुढचा भाग मोकळा करा, मग तीन वेळा सिंहासन करा.
- हात शंख मुद्रेत ठेवून ताठ बसा आणि गुंजारव करणाऱ्या भ्रामरी श्वासाच्या पाच फेऱ्या करा.
- लक्ष कंठात ठेवा आणि स्वच्छ आकाशी निळ्या प्रकाशाची कल्पना करा.
- HAM चा मोठ्याने, हळूहळू जप करा, प्रत्येक उच्छ्वासावर एक उच्चार, साधारण नऊ ते बारा फेऱ्या.
- मनात जप सुरू ठेवा आणि प्रत्येक उच्चारानंतरची शांतता ऐका.
- काही मिनिटे शांत बसून आणि पाण्याचा एक घोट घेऊन समाप्त करा.
संतुलनाची लक्षणे
- स्पष्ट आणि प्रेमळपणे बोलणे
- नीट ऐकणे
- नाही म्हणता येणे
- गाणे, जप किंवा लेखनाचा आनंद घेणे
असंतुलनाची लक्षणे (पारंपरिक दृष्टिकोन)
- आपले म्हणणे मांडणे किंवा शब्द सुचणे कठीण जाणे
- खूप बोलणे किंवा न ऐकणे
- खरोखर काय वाटते ते मनातच दाबून ठेवणे
- जबडा, मान आणि खांद्यांत ताण
संपूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजी)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
कंठ चक्र कशाशी संबंधित आहे?
योगपरंपरेत कंठ चक्र अभिव्यक्ती, ऐकणे आणि शुद्धीकरणाचे नियमन करते: जे खरे आहे ते प्रेमळपणे बोलणे आणि इतरांचे पूर्ण ऐकणे. त्याचे तत्त्व आकाश आणि इंद्रिय श्रवण आहे. या पारंपरिक व मानसशास्त्रीय कल्पना आहेत, वैद्यकीय कार्ये नव्हेत.
माझे कंठ चक्र अडकले आहे हे कसे ओळखावे?
परंपरा अशा सवयींकडे निर्देश करेल: आपले विचार मनातच ठेवणे, नाही म्हणणे कठीण जाणे, किंवा न ऐकता बोलत राहणे. गळा किंवा मानेतील शारीरिक लक्षणे, विशेषतः टिकून राहणारी, यांसाठी चक्र-सरावापेक्षा डॉक्टरांची गरज आहे. पारंपरिक अर्थाने कंठ चक्र बरे करण्यासाठी या पानावरील दैनंदिन क्रम पाळा.
विशुद्ध चक्र संतुलित होण्यास किती वेळ लागतो?
निश्चित कालमर्यादा नाही. बहुतेक शिक्षक किमान चार ते सहा आठवडे रोज 10 ते 15 मिनिटे श्वास, जप आणि शांत ऐकण्याचा सराव सुचवतात, आणि आपण कसे बोलतो व ऐकतो यातले छोटे बदल पाहायला सांगतात.
विशुद्ध चक्राच्या पारंपरिक शक्ती किंवा सिद्धी कोणत्या?
जुने ग्रंथ सांगतात की या केंद्रावर ध्यान करणारा कवी किंवा ऋषी होतो, शांत आणि दुःखमुक्त होतो; आणि योगसूत्रे कंठावरील एकाग्रतेचा संबंध भूक-तहानेपासून मुक्तीशी जोडतात. ही सखोल ध्यानाची प्रतीकात्मक भाषा आहे; ही आश्वासने नव्हेत.
विशुद्धी चक्र कोणत्या देशाचे प्रतिनिधित्व करते?
ही कल्पना सहजयोगातून येते, ज्याच्या संस्थापकांनी चक्रांना जगातील प्रदेशांशी जोडले आणि विशुद्धीसाठी उत्तर अमेरिका सांगितली. ही त्या चळवळीची श्रद्धा आहे आणि शास्त्रीय योगग्रंथांत ती आढळत नाही.
कंठ चक्रासाठी सर्वोत्तम प्राणायाम कोणता?
उज्जायी (सागर श्वास) आणि भ्रामरी (भुंग्याच्या गुंजारवाचा श्वास) हे नेहमीचे पर्याय आहेत, आणि उद्गीथ (ॐ जपाचा श्वास) हा तिसरा पर्याय. ताण न देता केल्यास तिन्ही सौम्य असून नवशिक्यांसाठी योग्य आहेत.
चक्रे आणि कुंडलिनी या संकल्पना योग आणि तंत्र परंपरेतून आल्या आहेत. त्या शरीररचनेतील अवयव नाहीत आणि ही वर्णने वैद्यकीय दावे नाहीत. सौम्यपणे सराव करा आणि अस्वस्थ वाटल्यास थांबा.