1. मुख्यपृष्ठ
  2. चक्रे
  3. मूलाधार चक्र (मूळ चक्र)

मूलाधार चक्र: मूळ चक्र समजून घ्या, मंत्र, आसने आणि ध्यानासह

योगपरंपरेत मूळ चक्राचा अर्थ काय, ते कुठे असल्याचे मानले जाते, LAM चा जप कसा करावा, आणि स्थिरता देणारी आसने, श्वास व ध्यान यांचा एक सोपा दैनंदिन क्रम जो तुम्ही आजपासून सुरू करू शकता.

मूलाधार चक्र (मूळ चक्र)
मूलाधार चक्र (मूळ चक्र)11 min guided session
Sit comfortably, choose your language and press play. The voice guides you; the 3D teacher shows the posture and breathes with you.

या चक्रावर कसे काम करावे

  1. एक मिनिट ताडासनात उभे राहा आणि तुमचे वजन दोन्ही पायांवर समान पसरलेले अनुभवा.
  2. वृक्षासन, वीरभद्रासन II आणि मालासन करा, प्रत्येकात पाच संथ श्वास थांबा.
  3. पाठीचा कणा ताठ ठेवून आसनावर बसा, हात पृथ्वी मुद्रेत ठेवा आणि दोन मिनिटे पोटापर्यंत श्वास घ्या.
  4. लक्ष पाठीच्या कण्याच्या तळाशी आणि ओटीपोटाच्या तळभागावर आणा, आणि तिथे उबदार लाल प्रकाशाची कल्पना करा.
  5. LAM चा मोठ्याने, हळूहळू जप करा, प्रत्येक उच्छ्वासावर एक उच्चार, साधारण नऊ ते बारा फेऱ्या.
  6. जमीन तुम्हाला आधार देत आहे हे अनुभवत आणखी काही मिनिटे मनातल्या मनात जप करा.
  7. शेवटी दोन मिनिटे शांत बसा. एकूण दहा ते पंधरा मिनिटे पुरेशी आहेत.

संतुलनाची लक्षणे

  • स्वतःच्या शरीरात स्थिर आणि घरच्यासारखे वाटणे
  • संयम आणि आधार मिळत असल्याची भावना
  • आहार, झोप आणि पैशांबाबत निरोगी सवयी
  • योजना बदलल्या तरी शांत राहणे

असंतुलनाची लक्षणे (पारंपरिक दृष्टिकोन)

  • अस्थिर, अस्वस्थ किंवा विस्कळीत वाटणे
  • सुरक्षिततेबद्दल सतत काळजी
  • दिनक्रम किंवा वस्तूंना फार घट्ट धरून ठेवणे
  • जड, अडकल्यासारखे किंवा सुरुवात करायला सुस्त वाटणे

संपूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजी)

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

सोप्या शब्दांत मूलाधार चक्र म्हणजे काय?

मूलाधार चक्र, म्हणजेच मूळ चक्र, हे योगपरंपरेतील सात चक्रांपैकी पहिले आहे. त्याचे वर्णन पाठीच्या कण्याच्या तळाशी केले जाते आणि ते पृथ्वी तत्त्व, लाल रंग आणि LAM मंत्राशी जोडलेले आहे. सुरक्षितता, स्थिरता आणि जमिनीशी जोडलेपण हे त्याचे विषय आहेत.

मूलाधार चक्र कुठे असते?

पाठीच्या कण्याच्या तळाशी, गुदद्वार आणि जननेंद्रियांच्या मधल्या भागात किंवा ओटीपोटाच्या तळभागात. काही परंपरा स्त्रीच्या शरीरात ते गर्भाशयमुखाजवळ आणि पुरुषाच्या शरीरात त्या मधल्या भागात मानतात. हे परंपरेतील लक्ष केंद्रित करण्याचे स्थान आहे, स्कॅनमध्ये दिसणारा अवयव नाही.

मूलाधार चक्र कसे जागृत किंवा खुले करावे?

थोडा पण नियमित सराव करा: स्थिरता देणारी उभी आसने, संथ पोटाचा श्वास, पृथ्वी मुद्रा आणि LAM चा संथ जप, बहुतेक दिवस दहा ते पंधरा मिनिटे. परंपरा याला जागृती म्हणते; रोजच्या भाषेत, शरीराच्या खालच्या भागाकडे नियमित लक्ष देऊन तुम्ही स्थिरता वाढवत असता.

मूळ चक्रासाठी कोणता मंत्र वापरतात?

LAM हा मूळ चक्राचा बीज मंत्र आहे. प्रत्येक उच्छ्वासावर एक उच्चार करत हळूहळू जप करा; उच्चार "लं" असा, शेवटी लांब गुंजारवासह. काही फेऱ्या मोठ्याने झाल्यावर मनातल्या मनात जप सुरू ठेवा.

मूळ चक्र अडकल्याची लक्षणे कोणती?

पारंपरिक दृष्टिकोनात अस्वस्थ, विस्कळीत वाटणे, सुरक्षिततेची सतत काळजी, किंवा जड व अडकल्यासारखे वाटणे ही असंतुलनाची लक्षणे मानली जातात. या अनेक कारणांनी येणाऱ्या सामान्य मानवी भावनाही आहेत, म्हणून त्या तीव्र किंवा दीर्घकाळ टिकणाऱ्या असतील तर डॉक्टर किंवा समुपदेशकांशीही बोला.

मूळ चक्रासाठी क्रिस्टल्स आणि 396 Hz संगीत उपयोगी पडते का?

क्रिस्टल्स किंवा विशिष्ट ध्वनी-वारंवारता मूळ चक्रात बदल घडवतात याचा ठोस पुरावा नाही. काहींना ध्यानासाठी ते एक सुखद केंद्रबिंदू वाटतात. मुख्य सराव, म्हणजे श्वास, आसन आणि मंत्र, मोफत आहेत आणि परंपरा प्रत्यक्षात तेच शिकवते.

मूळ चक्र बरे होण्यास किती वेळ लागतो?

निश्चित कालमर्यादा नाही. रोज थोडा सराव केल्यास अनेकांना काही आठवड्यांत अधिक शांत आणि स्थिर वाटू लागते. याकडे एकदाच करायच्या उपायासारखे न पाहता व्यायामासारखी सततची सवय म्हणून पाहा.

मूलाधार चक्र जागृत करण्यासाठी रोज काय करावे?

रोज सकाळी ताडासन, वीरभद्रासन II आणि मालासन ही स्थिरता देणारी आसने करा. मग पृथ्वी मुद्रेत बसून हळूहळू LAM मंत्राचा जप करा आणि लक्ष पाठीच्या कण्याच्या खालच्या टोकावर ठेवा. दहा ते पंधरा मिनिटे पुरेशी आहेत.

चक्रे आणि कुंडलिनी या संकल्पना योग आणि तंत्र परंपरेतून आल्या आहेत. त्या शरीररचनेतील अवयव नाहीत आणि ही वर्णने वैद्यकीय दावे नाहीत. सौम्यपणे सराव करा आणि अस्वस्थ वाटल्यास थांबा.

तुमची भाषा निवडा