मत्स्यासन (फिश पोज) टप्प्याटप्प्याने कसे करावे
- पाठीवर झोपा, पाय सरळ आणि जुळलेले, हात बाजूला, तळवे खाली.
- नितंब थोडे उचला आणि तळवे खाली ठेवून हात ढुंगणाखाली सरकवा. कोपर शरीराजवळ आणा.
- हाताचे पुढचे भाग आणि कोपर चटईवर घट्ट दाबा. श्वास घेत छाती छताकडे उचला आणि पाठीचा वरचा भाग वाकवा.
- डोके हळूच मागे झुकू द्या, जोपर्यंत डोक्याचा वरचा भाग चटईला हलका टेकत नाही. शरीराचे बहुतेक वजन डोक्यावर नव्हे तर हातांवर ठेवा.
- पाय सक्रिय ठेवा आणि बोटे वरच्या दिशेला. छातीत संथ श्वास घ्या.
- 3–5 श्वास (15–30 सेकंद) धरा. मानेवर जरासाही ताण जाणवला तर डोके परत उचला किंवा डोक्याखाली ब्लॉक ठेवा.
- बाहेर येण्यासाठी कोपर दाबा, डोके उचला, हनुवटी आत घ्या आणि पाठ चटईवर आणा. काही श्वास गुडघे छातीशी कवटाळा.
फायदे आणि खबरदारी
फायदे
- छाती, खांद्यांचा पुढचा भाग आणि मानेचा पुढचा भाग ताणला जातो
- पाठीच्या वरच्या भागाचे आणि मानेच्या मागच्या बाजूचे स्नायू मजबूत होतात
- डेस्कवर काम आणि फोन वापरामुळे पुढे झुकलेल्या खांद्यांवर उतारा
- बरगड्यांचा पिंजरा उघडतो, त्यामुळे खोल श्वास घेणे सोपे वाटते
- आधार घेऊन केलेला प्रकार छाती उघडणारा, विश्रांतीदायक आणि शांत करणारा आहे
- मानेचा समतोल साधण्यासाठी पारंपरिकपणे सर्वांगासनानंतर केले जाते
या स्थितीत टाळा किंवा बदल करून करा
- मानेची दुखापत, सर्व्हायकल स्पॉन्डिलोसिस किंवा डोके मागे झुकवल्यावर चक्कर — डोके उचललेले ठेवा किंवा ब्लॉक वापरा
- उच्च किंवा कमी रक्तदाब आणि मायग्रेन — डोके उंच ठेवून आधार घेऊन करायचा प्रकार करा, किंवा हे आसन टाळा
- पाठ, मान किंवा पोटाची अलीकडील शस्त्रक्रिया
- गर्भावस्था — डॉक्टर किंवा मिडवाइफला विचारा; पूर्ण कमान टाळा आणि पहिल्या तिमाहीनंतर पाठीवर जास्त वेळ सपाट झोपू नका
- कंबरेत चिमटा काढल्यासारखे वाटले किंवा हातांना मुंग्या आल्या तर थांबा
कोणत्या आरोग्य समस्यांसाठी हे आसन केले जाते
Thyroid · Hormonal Balance · Asthma · Snoring and Sleep Apnea · Cold and Cough · Sinusitis and Allergies · Immunity · Glowing Skin and Acne
पूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजीत)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
मत्स्यासनाचे फायदे काय आहेत?
मत्स्यासन छाती, खांद्यांचा पुढचा भाग आणि मान ताणते, पाठीचा वरचा भाग मजबूत करते आणि पुढे झुकलेले खांदे सुधारण्यास मदत करते. अनेकांना नंतर श्वास अधिक खोल झाल्याचेही जाणवते.
नवशिक्यांनी आधार घेऊन मत्स्यासन कसे करावे?
खांद्याच्या पात्यांखाली एक ब्लॉक मधल्या उंचीवर आणि डोक्याखाली दुसरा ब्लॉक एक पातळी उंच ठेवा. मागे टेका, हात मोकळे सोडा आणि 2–5 मिनिटे संथ श्वास घ्या.
मत्स्यासन किती वेळ धरावे?
सक्रिय प्रकार 15–30 सेकंद (3–5 श्वास) धरा. आधार घेऊन करायचा प्रकार 2–5 मिनिटे धरता येतो.
मत्स्यासन मानेसाठी सुरक्षित आहे का?
डोक्यावर जवळजवळ वजन नसेल तरच. वजन हातांवर ठेवा, आणि मानदुखी किंवा दुखापत असल्यास डोके उचललेले किंवा ब्लॉकवर टेकवलेले ठेवा.
सर्वांगासनानंतर मत्स्यासन का करतात?
सर्वांगासनात मान पुढे वाकते आणि छाती दुमडली जाते. मत्स्यासनात मान हलकेच मागे वाकते आणि छाती उघडते, त्यामुळे परिणामाचा समतोल साधला जातो.
मत्स्यासनाला हे नाव का पडले?
मत्स्य म्हणजे मासा. या आसनात छाती उचलून पाठ कमानीसारखी होते आणि शरीराचा आकार पाण्यात पोहणाऱ्या माशासारखा दिसतो, म्हणून हे नाव.
हे पान सामान्य माहितीसाठी आहे. तुम्ही गर्भवती असाल, आजार किंवा दुखापत असेल तर योग सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. वेदना, चक्कर किंवा धाप लागल्यास थांबा.
