ગરુડાસન (ઈગલ પોઝ) સ્ટેપ બાય સ્ટેપ કેવી રીતે કરવું
- તાડાસનમાં ઊભા રહો. બંને ઘૂંટણ સહેજ વાળો, જાણે ખુરશીમાં બેસવાની શરૂઆત કરતા હો.
- વજન જમણા પગ પર લાવો. ડાબો પગ ઉઠાવીને ડાબી જાંઘ જમણી જાંઘ ઉપર ક્રોસ કરો.
- શક્ય હોય તો ડાબા પગનો ઉપરનો ભાગ જમણી પિંડીની પાછળ ભરાવો. ન થાય તો ડાબા પગનાં આંગળાં જમણા પગની બાજુમાં જમીન કે બ્લોક પર ટેકવો.
- હાથ ખભાની ઊંચાઈએ આગળ લંબાવો. એક કોણી બીજી કોણીના વળાંકમાં આવે એમ ક્રોસ કરો, કોણીઓ વાળો અને હાથની પીઠ — કે હથેળીઓ — ભેગી કરો.
- કોણીઓ ખભાની ઊંચાઈએ ઉઠાવો અને આગળના હાથ ચહેરાથી દૂર લઈ જાઓ. થોડું વધુ નીચે બેસો અને છાતી સીધી રાખો.
- સામે એક બિંદુ પર નજર સ્થિર કરો અને 3–5 શ્વાસ (લગભગ 15–20 સેકન્ડ) સુધી રહો.
- હાથ અને પગ ધીમેથી છોડો, તાડાસનમાં ઊભા રહો, અને બીજો પગ તથા હાથ ઉપર રાખીને પુનરાવર્તન કરો.
ફાયદા અને સાવચેતીઓ
ફાયદા
- ઉપરની પીઠ, ખભાનાં હાડકાં વચ્ચેના સ્નાયુઓ (રોમ્બોઇડ્સ) અને ખભાના પાછળના ભાગને ખેંચાણ આપે છે
- હિપ્સ અને જાંઘના બહારના ભાગને ખેંચાણ આપે છે
- ઊભા પગ, ઘૂંટી અને ઘૂંટણની આસપાસના સ્નાયુઓને મજબૂત કરે છે
- વાળેલા એક પગ પર સંતુલન કેળવે છે
- સ્થિર ધ્યાન માંગે છે, જેનો ઘણા લોકો એકાગ્રતાના અભ્યાસ માટે ઉપયોગ કરે છે
- ફક્ત હાથની સ્થિતિ પણ ડેસ્ક વર્કથી થતી ઉપરની પીઠની જકડન હળવી કરી શકે છે
આ સ્થિતિમાં ન કરો અથવા ફેરફાર સાથે કરો
- ઘૂંટણમાં ઈજા કે દુખાવો — પગ વીંટાળવાનું ટાળો; ફક્ત જાંઘ ક્રોસ કરો અથવા ફક્ત ઈગલ હાથ કરો
- ઘૂંટીમાં ઈજા કે સંતુલનની તકલીફ — પીઠ દીવાલને ટેકવીને અથવા ખુરશી પર બેસીને કરો
- ફ્રોઝન શોલ્ડર કે ખભામાં ઈજા — હાથ વીંટાળવાને બદલે પોતાના ખભાને આલિંગન આપો
- ગર્ભાવસ્થા — સંતુલન બદલાય છે, તેથી બેઠેલું વર્ઝન કરો અથવા દીવાલ હાથવગી રાખો
- લો બ્લડ પ્રેશર કે ચક્કર — ધીમેથી બહાર આવો અને આગળ વધતાં પહેલાં થોડી વાર ઊભા રહો
કઈ આરોગ્ય સમસ્યાઓમાં આ આસન કરાય છે
Neck Pain and Cervical Spondylosis · Frozen Shoulder · Desk Workers and Sitting All Day · Shoulder Pain · Tennis Elbow · Carpal Tunnel Syndrome · Memory and Concentration
સંપૂર્ણ ગાઇડ વાંચો (અંગ્રેજીમાં)
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
ઈગલ પોઝ શેના માટે સારો છે?
ઈગલ પોઝ ઉપરની પીઠ, ખભા અને બહારના હિપ્સને ખેંચાણ આપે છે, ઊભા પગ અને ઘૂંટીને મજબૂત કરે છે, અને સંતુલન તથા એકાગ્રતા કેળવે છે.
ઈગલ પોઝમાં કયો હાથ ઉપર આવે?
મોટા ભાગના શિક્ષકો ઉપરના પગની વિરુદ્ધ બાજુનો હાથ ઉપર રાખે છે — ડાબો પગ ઉપર, જમણો હાથ ઉપર. બંને બાજુ સરખો અભ્યાસ કરો તો કોઈ પણ રીત ચાલે.
ઈગલ પોઝમાં પગ ભરાવી ન શકું તો?
ફક્ત જાંઘ ક્રોસ કરો અને ઉપરના પગનાં આંગળાં જમીન કે બ્લોક પર ટેકવો. પગ ભરાવવો શરીરના બંધારણ પર આધાર રાખે છે, અને તેના વિના પણ ફાયદા મળે છે.
ગરુડાસનના ફાયદા અને તે કોણે ન કરવું?
ફાયદા: ખભા, ઉપરની પીઠ અને હિપને ખેંચાણ, પગની તાકાત અને સંતુલન. કોણે ન કરવું: ઘૂંટણ કે ઘૂંટીની ઈજા, ફ્રોઝન શોલ્ડર અને નબળું સંતુલન — તેના બદલે બેઠેલું કે આંગળાં જમીન પરનું વર્ઝન કરો.
ઈગલ પોઝ કેટલો સમય કરવો જોઈએ?
દરેક બાજુ 3–5 શ્વાસ (લગભગ 15–20 સેકન્ડ) સુધી રહો. શરૂઆત કરનારા લાંબો સમય રહેવાને બદલે ટૂંકો હોલ્ડ બે વાર કરી શકે છે.
ગરુડાસનનું નામ કેવી રીતે પડ્યું?
પક્ષીઓના રાજા અને ભગવાન વિષ્ણુના વાહન ગરુડના નામ પરથી આ આસનને ગરુડાસન કહેવાય છે. અંગ્રેજીમાં તેને ઈગલ પોઝ કહે છે.
આ પેજ સામાન્ય માહિતી માટે છે. તમે ગર્ભવતી હો, કોઈ બીમારી કે ઈજા હોય તો યોગ શરૂ કરતાં પહેલાં ડૉક્ટરની સલાહ લો. દુખાવો, ચક્કર કે શ્વાસ ચડે તો તરત રોકાઈ જાઓ.
