कसे करावे, टप्प्याटप्प्याने
- गादीवर किंवा खुर्चीवर पाय जमिनीवर टेकवून ताठ बसा, आणि हातांची पाठ गुडघ्यांवर किंवा मांड्यांवर ठेवा.
- प्रत्येक हातात मधल्या बोटाचे टोक अंगठ्याच्या टोकाला हलकेच लावा.
- तर्जनी, अनामिका आणि करंगळी सरळ पण सैल ठेवा, थोडी पसरलेली.
- डोळे मिटा, जबडा सैल सोडा आणि नाकाने सावकाश श्वास घ्या, आवाजांच्या आजूबाजूची पोकळी अनुभवत.
- 5–15 मिनिटे राहा, मग बोटे उघडा, हात हलकेच झटका आणि डोळे उघडा.
फायदे
- परंपरेनुसार संयम आणि कमी प्रतिक्रियाशील, शांत मनासाठी वापरली जाते
- परंपरेनुसार शांतपणे ऐकण्यासाठी आणि नाद किंवा मौनावरील ध्यानासाठी वापरली जाते
- आयुर्वेदिक मुद्राशास्त्रानुसार परंपरेने आकाश तत्त्व संतुलित करण्यासाठी वापरली जाते
- कुंडलिनी योगात (शुनी मुद्रा म्हणून) परंपरेने स्थैर्य आणि बांधिलकीसाठी वापरली जाते
खबरदारी
- आकाश मुद्रा वैद्यकीय उपचारांची जागा घेत नाही. लिहून दिलेली औषधे सुरू ठेवा आणि कान, हृदय किंवा रक्तदाबाच्या त्रासासाठी डॉक्टरांना दाखवा.
- तरंगल्यासारखे, चक्कर आल्यासारखे किंवा अस्वस्थ वाटल्यास थांबा आणि पृथ्वी मुद्रा करा किंवा फक्त तळवे मांड्यांवर ठेवा.
- बोटांचे सांधे कडक किंवा दुखरे असल्यास स्पर्श हलका ठेवा.
संपूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजी)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
आकाश मुद्रा म्हणजे काय?
आकाश मुद्रा ही हाताची अशी मुद्रा आहे ज्यात मधल्या बोटाचे टोक अंगठ्याच्या टोकाला लागते आणि तर्जनी, अनामिका व करंगळी सरळ राहतात. ती आकाश तत्त्वाशी जोडली जाते आणि संयम व ध्यानासाठी वापरली जाते.
आकाश मुद्रा आणि शुनी मुद्रा एकच आहेत का?
हो, बोटांची स्थिती सारखीच आहे. कुंडलिनी योगात तिला शुनी मुद्रा म्हणतात, जिथे मधले बोट संयम आणि शिस्तीशी जोडले जाते.
आकाश मुद्रा आणि शून्य मुद्रा यांत काय फरक आहे?
आकाश मुद्रेत मधल्या बोटाचे टोक अंगठ्याच्या टोकाला लागते. शून्य मुद्रेत मधले बोट अंगठ्याच्या मुळाशी दुमडले जाते आणि अंगठा त्यावर दाब देतो. परंपरेनुसार पहिली आकाश तत्त्व वाढवते आणि दुसरी कमी करते.
आकाश मुद्रा किती वेळ धरावी?
दिवसातून एक-दोनदा 5 मिनिटांपासून सुरुवात करून 15 मिनिटांपर्यंत वाढवा. चक्कर आल्यास किंवा अस्वस्थ वाटल्यास आधीच थांबा.
आकाश मुद्रेचे फायदे काय आहेत?
परंपरेनुसार आकाश मुद्रेचे फायदे म्हणजे संयम, शांत मन आणि अधिक खोल ध्यान. हे सिद्ध वैद्यकीय परिणाम नाहीत, त्यामुळे तुमचे उपचार सुरू ठेवा.
ध्यानात आकाश मुद्रेचा काय उपयोग होतो?
पारंपरिक फायदे म्हणजे संयम, शांतपणे ऐकणे आणि ध्यानात अंतर्गत मोकळेपणाची जाणीव. हे सिद्ध वैद्यकीय परिणाम नाहीत.
आकाश मुद्रेचे काही दुष्परिणाम आहेत का?
कोणतेही हानिकारक दुष्परिणाम ज्ञात नाहीत. दीर्घ वेळ बसल्यावर काहींना हलके किंवा स्वप्नाळू वाटते; वेळ कमी करा किंवा पृथ्वी मुद्रा करा.
मुद्रा ही एकाग्रता आणि विश्रांतीसाठीची पारंपरिक साधना आहे. विशिष्ट आरोग्य परिणामांवरील संशोधन मर्यादित आहे; वैद्यकीय उपचारांसोबत वापरा, त्यांच्याऐवजी नाही.