अष्टवक्रासन (Eight-Angle Pose) टप्प्याटप्प्याने कसे करावे
- नितंब, हॅमस्ट्रिंग, मनगटे आणि कोअर यांचा वॉर्म-अप करा. पाय समोर लांब करून मॅटवर बसा.
- डावा गुडघा वाकवा आणि दोन्ही हातांनी डावा पाय उचला. डावा हात गुडघ्याखालून घाला आणि गुडघ्याचा मागचा भाग डाव्या दंडावर, खांद्याच्या जवळ, जितका उंच जमेल तितका अडकवा.
- दोन्ही तळहात नितंबांच्या बाजूला जमिनीवर, खांद्यांइतक्या अंतरावर ठेवा, बोटे पुढे.
- हातांवर दाब द्या आणि नितंब व उजवा पाय जमिनीवरून उचला. उजवा घोटा डाव्या घोट्यावर ठेवा.
- कोपर 90° कडे वाकवा आणि छाती पुढे व खाली झुकवा. त्याच वेळी मांड्या डाव्या हाताभोवती दाबा आणि दोन्ही पाय डावीकडे लांब करा.
- 2–5 श्वास (सुमारे 10 सेकंद) थांबा. समोर किंवा किंचित खाली पाहा, आणि कोपर आत घट्ट ठेवा.
- बाहेर येण्यासाठी गुडघे वाकवा, छाती उचला, नितंब जमिनीवर आणा आणि घोटे सोडा. विश्रांती घ्या, मग दुसऱ्या बाजूने पुन्हा करा.
फायदे आणि खबरदारी
फायदे
- मनगटे, हात, छाती आणि खांदे मजबूत करते
- पोटाच्या बाजूचे (ऑब्लिक) आणि खोल कोअर स्नायू मजबूत करते
- नितंब आणि हॅमस्ट्रिंगला ताण देते आणि हलका पीळ देते
- संतुलन, समन्वय आणि एकाग्रता सुधारते
- लिव्हरेज शिकवते: नुसत्या ताकदीपेक्षा तंत्र महत्त्वाचे आहे याची स्पष्ट जाणीव
या स्थितीत टाळा किंवा बदल करून करा
- मनगट, कोपर किंवा खांद्याची दुखापत, कार्पल टनेल सिंड्रोम आणि फ्रोझन शोल्डरसह
- हॅमस्ट्रिंग किंवा जांघेतील ताण, किंवा पाय हातावर अडकवताना नितंबात वेदना
- गर्भावस्था, पोटाची अलीकडील शस्त्रक्रिया किंवा हर्निया
- पिळाने किंवा भारासह पुढे वाकण्याने वाढणारी पाठदुखी — आसन टाळा आणि फिजिओथेरपिस्टला विचारा
- नवशिक्यांचे आसन नाही: आधी बकासन, चतुरंग आणि पार्श्व बकासन शिका
पूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजीत)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
योगातील अष्टवक्रासन म्हणजे काय?
अष्टवक्रासन हे हातांवरचे संतुलन आसन आहे, ज्यात एक पाय दंडावर अडकवला जातो, घोटे एकमेकांवर येतात, आणि छाती वाकलेल्या हातांवर पुढे खाली येत असताना दोन्ही पाय बाजूला लांब होतात.
याला अष्टवक्रासन का म्हणतात?
हे नाव अष्टावक्र ऋषींवरून आले आहे, ज्यांच्या नावाचा अर्थ "आठ ठिकाणी वाकलेला" असा आहे. "अष्ट" म्हणजे आठ आणि "वक्र" म्हणजे वाकलेला.
अष्टवक्रासनात कसे यावे?
बसा, एक पाय त्याच बाजूच्या दंडावर उंच अडकवा, हात नितंबांच्या बाजूला ठेवा आणि वर उचला. दुसरा घोटा त्यावर ठेवा, मग कोपर वाकवा, पुढे झुका आणि पाय बाजूला लांब करा.
अष्टवक्रासन पार्श्व बकासनापेक्षा कठीण आहे का?
बहुतेकांना ते एक पायरी कठीण वाटते, कारण हातांच्या ताकदीसोबत मोकळे हॅमस्ट्रिंग आणि नितंब लागतात. आधी पार्श्व बकासन शिका; दोघांत वाकलेल्या हातांचा तोच कट्टा वापरला जातो.
माझे नितंब उचलले जात नसतील तर काय करावे?
अधिक उंचीसाठी प्रत्येक हाताखाली ब्लॉक ठेवा, गुडघे वाकवलेले ठेवा, आणि घोटे एकमेकांवर ठेवण्यापूर्वी एक पाय अडकवून उचलण्याचा (एक हस्त भुजासन) सराव करा.
अष्टवक्रासनाचे फायदे काय आहेत?
मनगटे, हात, छाती, खांदे आणि पोटाच्या बाजूचे स्नायू मजबूत होतात, हॅमस्ट्रिंग आणि नितंबांना ताण मिळतो, आणि संतुलन व एकाग्रता सुधारते.
अष्टवक्रासन कोणी करू नये?
मनगट, कोपर किंवा खांद्याची दुखापत, हॅमस्ट्रिंग किंवा नितंबातील ताण, पिळाने वाढणारी पाठदुखी असल्यास, गर्भावस्थेत, किंवा पोटाच्या शस्त्रक्रियेनंतर हे आसन टाळा.
हे पान सामान्य माहितीसाठी आहे. तुम्ही गर्भवती असाल, आजार किंवा दुखापत असेल तर योग सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. वेदना, चक्कर किंवा धाप लागल्यास थांबा.








