कसे करावे, टप्प्याटप्प्याने
- पाठीचा कणा ताठ ठेवून आरामात बसा आणि डोळे मिटा.
- श्वास नाकातून नैसर्गिक आणि शांत होऊ द्या.
- श्वास घेताना मनात "सो" हा ध्वनी ऐका.
- श्वास सोडताना मनात "हम" हा ध्वनी ऐका.
- मंत्राला श्वासाच्या मागे जाऊ द्या, उलटे कधीच नाही.
- मन भटकले की हलकेच "सो" आणि "हम" कडे परत या.
- दहा मिनिटांनंतर मंत्र विरू द्या आणि डोळे उघडण्यापूर्वी शांततेत विसावा.
फायदे
- अभ्यासांत मंत्र ध्यानाचा संबंध अनेकांमध्ये कमी ताण आणि चिंतेशी जोडला गेला आहे
- श्वासाशी एक शब्द जोडल्याने धावपळीच्या मनाला धरायला सोपी गोष्ट मिळते
- दैनंदिन जीवनात, चालताना किंवा झोपेपूर्वी सुरू ठेवणे सोपे
- कोणत्याही श्रद्धेची गरज नाही; या शब्दांचा पारंपरिक अर्थ "मी तोच आहे" असा आहे
खबरदारी
- श्वास नैसर्गिक ठेवा; तो मंत्राशी जुळवण्यासाठी जबरदस्ती करू नका. डोके हलके वाटल्यास मंत्र सोडा आणि साधा श्वास घ्या.
संपूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजी)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
सोऽहम् चा अर्थ काय?
सोऽहम् (सोहम) हा संस्कृत सः (तो) आणि अहम् (मी) यांपासून बनला आहे आणि सहसा त्याचा अर्थ "मी तोच आहे" असा केला जातो. योग आणि वेदान्तात तो तुमचा खरा स्वभाव संपूर्ण अस्तित्वाचाच भाग आहे या कल्पनेकडे निर्देश करतो. तुम्ही तो फक्त शांत करणारा ध्वनी म्हणूनही वापरू शकता.
सोऽहम् ध्यान कसे करावे?
आरामात बसा, डोळे मिटा आणि श्वास नाकातून नैसर्गिकपणे वाहू द्या. श्वास घेताना मनात "सो" आणि सोडताना "हम" ऐका. मन भटकले की ध्वनींकडे परत या. दहा मिनिटांनंतर मंत्र विरू द्या आणि शांत बसा.
सोऽहम् ध्यानाचे फायदे कोणते?
अनेकांना ते शांत करणारे आणि केवळ श्वास पाहण्यापेक्षा लक्ष केंद्रित करायला सोपे वाटते. मंत्र ध्यानावरील सर्वसाधारण संशोधन सुचवते की त्याने ताण आणि चिंता कमी होऊ शकते, आणि ते कुठेही, चालताना किंवा झोप लागताना देखील करता येते.
सोऽहम् आणि अजपा जप एकच आहेत का?
नैसर्गिक श्वासात सोहम (किंवा हंस) मंत्र ऐकण्याच्या सरावाचे पारंपरिक नाव अजपा जप आहे. सोऽहम् ध्यान हा त्याचा सर्वात सोपा टप्पा आहे. प्रगत अजपा जपात उज्जायी श्वास आणि शरीरातील एका मार्गावरून जाणीव फिरवणे यांची भर पडते.
इतर धर्माचे लोक सोहम ध्यान करू शकतात का?
हा वैयक्तिक निर्णय आहे. या वाक्याला हिंदू तत्त्वज्ञानातील अर्थ आहे, पण श्वासाशी एखादा शब्द जोडण्याचे तंत्र ख्रिस्ती प्रार्थना परंपरांसह अनेक धर्मांत आढळते. काही लोक सोऽहम् ऐवजी आपल्या श्रद्धेतील छोटा प्रार्थना-शब्द घेऊन हीच पद्धत वापरतात.
झोपण्यापूर्वी पडून सोऽहम् ध्यान करता येते का?
हो. पाठीवर किंवा कुशीवर झोपा, श्वास नैसर्गिकपणे मंदावू द्या आणि "सो" व "हम" च्या मागे जा. रात्री मन शांत करण्याचा हा सोपा मार्ग आहे. जागे राहायचे असेल तर त्याऐवजी सकाळी बसून सराव करा.
सोऽहम् की ॐ, कोणते चांगले?
कोणतेही एक श्रेष्ठ नाही. ॐ सहसा मोठ्याने म्हटला जातो आणि ध्वनीच्या कंपनाचा वापर करतो; सोऽहम् मौन असून श्वासाच्या मागे जातो. दोन्ही करून पाहा आणि ज्याने मन सर्वात सहज स्थिरावते ते वापरा, किंवा ॐ ने सुरुवात करून मौन सोऽहम् कडे वळा.
ध्यान आरोग्याला आधार देते; ते वैद्यकीय किंवा मानसोपचारांची जागा घेत नाही. ध्यानादरम्यान त्रासदायक भावना वर आल्यास थांबा, डोळे उघडा आणि स्वतःला स्थिर करा.
