कसे करावे, टप्प्याटप्प्याने
- हात ज्ञान मुद्रेत ठेवून ताठ बसा आणि श्वास स्थिर होण्यासाठी एक मिनिट द्या.
- मणक्याच्या तळाशी लक्ष आणा, लाल रंगाची कल्पना करा आणि काही वेळा लं (LAM) म्हणा.
- ओटीपोटाच्या खालच्या भागात (नारिंगी, वं) जा, मग नाभीकडे (पिवळा, रं).
- छातीच्या मध्यभागी (हिरवा, यं) जा, मग कंठाकडे (निळा, हं).
- भुवयांच्या मधल्या बिंदूकडे (गडद निळा, ॐ) जा.
- डोक्याच्या शिखरावर जांभळ्या किंवा पांढऱ्या प्रकाशाची कल्पना करा आणि मौनात विसावा.
- डोळे उघडण्यापूर्वी संपूर्ण शरीर आणि जमीन अनुभवत परत खाली या.
फायदे
- मणक्याच्या तळापासून डोक्यापर्यंत लक्ष नेण्याचा स्पष्ट, सुसूत्र मार्ग मिळतो
- संथ जपामुळे उच्छ्वास लांबतो, जो सहसा मन शांत करतो
- अनेकांना शरीरात कुठे ताण साठलेला आहे हे लक्षात येण्यास मदत होते
- चक्रे हा पारंपरिक नकाशा आहे; फायदे बहुधा ऊर्जाकेंद्रांपेक्षा एकाग्रता, श्वास आणि ध्वनीमुळे मिळतात
खबरदारी
- हे लक्ष केंद्रित करण्याचे ध्यान आहे, उपचार नाही. चक्कर, अस्वस्थता किंवा "हरवल्यासारखे" वाटल्यास थांबा, डोळे उघडा आणि पाय जमिनीवर टेकलेले अनुभवा.
संपूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजी)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
चक्र ध्यान म्हणजे काय?
हे असे ध्यान आहे ज्यात तुम्ही तुमचे लक्ष सात चक्रांमधून, म्हणजे तंत्र आणि हठयोगात वर्णन केलेल्या ऊर्जाकेंद्रांमधून, मणक्याच्या तळापासून शिखरापर्यंत नेता. प्रत्येक चक्रावर एखाद्या रंगाची कल्पना करून लं किंवा यं सारखा त्याचा बीज ध्वनी म्हणता येतो.
नवशिक्याने चक्र ध्यान कसे करावे?
ताठ बसा, श्वास स्थिर करा, मग मणक्याच्या तळाशी लक्ष आणून काही वेळा लं म्हणा. पुढे ओटीपोट (वं), नाभी (रं), छाती (यं), कंठ (हं) आणि भ्रूमध्य (ॐ) असे वर जा, आणि शिखरावर मौनात विसावा. शेवटी लक्ष पुन्हा जमिनीकडे आणा. या पानावरील मार्गदर्शित सत्र प्रत्येक पायरीतून तुम्हाला नेते.
प्रत्येक चक्राचा मंत्र कोणता?
पारंपरिक बीज मंत्र असे आहेत: लं (मूलाधार), वं (स्वाधिष्ठान), रं (मणिपूर), यं (अनाहत), हं (विशुद्ध) आणि ॐ (आज्ञा). सहस्रार चक्रावर सहसा मौन पाळले जाते, मात्र काही शिक्षक तिथेही ॐ वापरतात.
ध्यानाने चक्रे संतुलित किंवा मोकळी होतात का?
योग परंपरेनुसार नियमित ध्यान, श्वास आणि आसनांमुळे चक्रे संतुलित होतात असे म्हटले जाते. चक्र मोजण्याचा कोणताही वैज्ञानिक मार्ग नाही, म्हणून संतुलन म्हणजे प्रत्येक चक्राच्या विषयांचे स्थिर, निरोगी प्रकटीकरण असे समजा, जे झटपट शुद्धीने नव्हे तर नियमित सरावाने घडते.
चक्र ध्यान किती वेळ करावे?
पूर्ण मार्गदर्शित सत्र साधारण 15 मिनिटांचे आहे. प्रत्येक चक्रासाठी एक श्वास आणि एक मंत्र असलेली छोटी आवृत्ती पाच मिनिटांत होते. बहुतेक दिवशी दहा ते पंधरा मिनिटे हा चांगला दिनक्रम आहे.
चक्र ध्यान आणि कुंडलिनी जागृती एकच आहे का?
नाही. ही सौम्य लक्ष-साधना आहे. परंपरेत कुंडलिनी जागृतीचे वर्णन अनेक वर्षांच्या तयारीनंतर उलगडणारी शक्तिशाली प्रक्रिया असे केले जाते. सुरक्षित, टप्प्याटप्प्याच्या साधनांसाठी आमचे कुंडलिनी पान वाचा.
चक्र ध्यान झोपून करता येते का?
हो, विशेषतः झोपण्यापूर्वी. जप वगळा, प्रत्येक भाग उच्छ्वासासोबत अनुभवा आणि शरीर शांत होण्यासाठी शिखराकडून मूलाधाराकडे खाली या.
ध्यान आरोग्याला आधार देते; ते वैद्यकीय किंवा मानसोपचारांची जागा घेत नाही. ध्यानादरम्यान त्रासदायक भावना वर आल्यास थांबा, डोळे उघडा आणि स्वतःला स्थिर करा.
