วิธีทำ เอกะ ปาทะ เสตุ พันธาสนะ (ท่าสะพานขาเดียว) ทีละขั้นตอน
- นอนหงาย งอเข่า วางเท้าราบบนเสื่อ แยกกว้างเท่าสะโพก ส้นเท้าห่างจากสะโพกประมาณหนึ่งฝ่ามือ
- วางแขนข้างลำตัว คว่ำฝ่ามือลง ยืดต้นคอด้านหลังให้ยาว และเก็บคางเล็กน้อย
- หายใจเข้า กดเท้าทั้งสองลงเท่า ๆ กัน แล้วยกสะโพกขึ้นเป็นท่าสะพาน ตรวจดูให้เข่าชี้ตรงไปข้างหน้า
- ถ่ายน้ำหนักไปที่เท้าซ้ายเล็กน้อย หายใจออกแล้วยกเท้าขวาขึ้น จากนั้นเหยียดขาขวาตรงชี้เพดาน
- รักษาสะโพกทั้งสองข้างให้สูงเท่ากัน โดยกดเท้าซ้ายลงและเกร็งก้นซ้าย ต้นขาทั้งสองขนานกัน
- ค้างไว้ 3–5 ลมหายใจ (ประมาณ 20 วินาที) อย่าหันศีรษะขณะคอรับน้ำหนัก
- งอเข่าขวา วางเท้ากลับบนเสื่อ แล้วค่อย ๆ ม้วนกระดูกสันหลังลง พัก แล้วทำซ้ำโดยยกขาซ้าย
ประโยชน์และข้อควรระวัง
ประโยชน์
- สร้างความแข็งแรงให้ก้นและต้นขาด้านหลังของขาที่ยืนได้มากกว่าท่าสะพานสองขาอย่างชัดเจน
- ฝึกแกนกลางลำตัวชั้นลึกและกล้ามเนื้อสะโพกให้รักษาเชิงกรานให้ได้ระดับ
- ยืดสะโพกด้านหน้าและเปิดหน้าอก
- ทำให้เห็นความแตกต่างของความแข็งแรงระหว่างซีกซ้ายและขวา
- ใช้ในโปรแกรมโยคะและกายภาพบำบัดเพื่อเสริมความแข็งแรงของหลังส่วนล่างและสะโพก
- เตรียมร่างกายสำหรับท่ายืนด้วยไหล่ขาเดียวและท่าวงล้อขาเดียว
ควรเลี่ยงหรือปรับท่าหาก
- คอบาดเจ็บหรือปวดคอ — ให้ศีรษะนิ่งและรองผ้าห่มพับใต้ไหล่ หรือข้ามท่านี้
- หลังเพิ่งบาดเจ็บหรือมีปัญหาหมอนรองกระดูกที่กำเริบเมื่อแอ่นหลัง — ปรึกษานักกายภาพบำบัดก่อน
- เข่าขาที่ยืนเจ็บ — เลื่อนเท้าห่างจากสะโพกอีกเล็กน้อย หรือทำท่าสะพานสองขาแทน
- ตั้งครรภ์หลังไตรมาสแรก — เลี่ยงการนอนหงายค้างนาน ท่าสะพานต่ำ ๆ ช่วงสั้นอาจทำได้หากผดุงครรภ์อนุญาต
- หยุดหากเป็นตะคริวที่ต้นขาด้านหลัง ลดขาที่ยกลงและยืดขาที่ยืนออก
อ่านคู่มือฉบับเต็ม (ภาษาอังกฤษ)
คำถามที่พบบ่อย
ท่าสะพานขาเดียวมีประโยชน์อย่างไร?
ช่วยสร้างความแข็งแรงให้ก้น ต้นขาด้านหลัง และแกนกลางลำตัวได้มากกว่าท่าสะพานสองขา ฝึกให้เชิงกรานได้ระดับ ยืดสะโพกด้านหน้าและหน้าอก และทำให้เห็นความแตกต่างของความแข็งแรงซ้าย–ขวา
ท่าสะพานขาเดียวภาษาสันสกฤตเรียกว่าอะไร?
เอกะ ปาทะ เสตุ พันธาสนะ หรือชื่อเต็มว่า เอกะ ปาทะ เสตุ พันธะ สรรวางคาสนะ: เอกะ = หนึ่ง, ปาทะ = ขา, เสตุ = สะพาน, พันธะ = การล็อก ส่วนท่าสะพานในภาษาสันสกฤตคือ เสตุ พันธาสนะ
ควรค้างท่าสะพานขาเดียวนานเท่าไร?
เริ่มที่ 3 ลมหายใจต่อข้าง แล้วค่อย ๆ เพิ่มเป็นประมาณ 20–30 วินาที ถ้าฝึกในยิม อาจยกช้า ๆ 8–12 ครั้งต่อข้างแทนการค้าง
ท่าสะพานขาเดียวดีต่ออาการปวดหลังส่วนล่างไหม?
อาจช่วยได้เมื่อทำท่าสะพานสองขาได้สบายแล้ว เพราะก้นที่แข็งแรงช่วยพยุงหลังส่วนล่าง หากปวดหลังขณะทำ ให้กลับไปทำแบบสองขาและปรึกษานักกายภาพบำบัด
ทำไมทำท่าสะพานขาเดียวแล้วรู้สึกที่ต้นขาด้านหลังแทนที่ก้น?
เท้าอาจอยู่ห่างจากสะโพกเกินไป หรือกล้ามเนื้อก้นยังไม่ทำงาน ให้เลื่อนส้นเท้าเข้าใกล้ขึ้น และเกร็งก้นของขาที่ยืนก่อนยกขาอีกข้าง
ทำไมสะโพกตกเมื่อยกขาข้างหนึ่ง?
กล้ามเนื้อสะโพกของขาที่ยืนยังไม่แข็งแรงพอจะรักษาเชิงกรานให้ได้ระดับ ให้ลดสะโพกลงเล็กน้อย ลองแบบย่ำเท้าสลับ หรือวางบล็อกไว้ใต้กระดูกก้นกบ
มีท่าอะไรแทนท่าสะพานขาเดียวได้บ้าง?
ท่าสะพานสองขาที่หยุดค้างด้านบน ท่าสะพานแบบรองบล็อก หรือท่าตั๊กแตนหากนอนหงายแล้วไม่สบาย
หน้านี้มีไว้เพื่อให้ความรู้ทั่วไป หากคุณตั้งครรภ์ มีโรคประจำตัว หรือบาดเจ็บ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มเล่นโยคะ หยุดทันทีหากรู้สึกเจ็บ เวียนศีรษะ หรือหายใจไม่ทัน








