व्याघ्रासन (Tiger Pose) टप्प्याटप्प्याने कसे करावे
- हात आणि गुडघ्यांवर या. मनगटे खांद्यांखाली आणि गुडघे नितंबांखाली ठेवा, पाठ सरळ सपाट ठेवा.
- खाली मॅटकडे पाहा, म्हणजे मान पाठीच्या कण्याच्या रेषेत राहील. पोट हलकेच आत घ्या.
- डावा पाय मॅटवरून मागे सरकवा, मग श्वास घेत तो नितंबाच्या उंचीपर्यंत उचला; बोटे खालच्या दिशेला ठेवा.
- स्थिर वाटल्यावर उजवा हात खांद्याच्या उंचीपर्यंत पुढे न्या, अंगठा वरच्या दिशेला ठेवा.
- दोन्ही नितंब समपातळीत ठेवा, जणू कंबरेवर पाण्याचा पेला ठेवला आहे. बोटांच्या टोकांपासून टाचेपर्यंत शरीर लांब ताणा.
- 3–5 श्वास थांबा, मग श्वास सोडत हात आणि गुडघा खाली आणून टेबलटॉप स्थितीत परत या.
- उजवा पाय आणि डावा हात वापरून पुन्हा करा. नंतर बालासनात विश्रांती घ्या.
फायदे आणि खबरदारी
फायदे
- पाठीच्या कण्यालगतचे स्नायू, नितंब आणि खांद्यांच्या मागचे स्नायू मजबूत करते
- पाठ स्थिर ठेवणाऱ्या खोल कोअर स्नायूंना प्रशिक्षण देते
- विरुद्ध हात आणि पायामधील संतुलन व समन्वय सुधारते
- उचललेल्या पायाच्या बाजूला नितंबाचा पुढचा भाग ताणते
- पाठीसाठी सौम्य, कमी भाराचा व्यायाम, बहुतेक नवशिक्यांना योग्य
- गुडघा नाकाकडे आणण्याचा प्रकार मार्जरी-बिटिलासनासारखा कण्याला हालचालही देतो
या स्थितीत टाळा किंवा बदल करून करा
- गुडघेदुखी — आधाराच्या गुडघ्याखाली घडी केलेले ब्लँकेट ठेवा
- मनगटदुखी किंवा कार्पल टनेल — उचलण्याचा हात जमिनीवरच ठेवा किंवा मुठी वापरा
- तीव्र पाठदुखी — पाय थोडाच उचला आणि वेदना वाढल्यास थांबा
- खांद्याची दुखापत — हात उचलणे टाळा आणि दोन्ही हात मॅटवर ठेवा
- गर्भावस्था — पाय कमी उंचीवर ठेवा आणि पोटाला आधार द्या; गुडघा नाकाकडे आणणारी खोल वाकण्याची क्रिया टाळा
पूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजीत)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
योगात व्याघ्रासन म्हणजे काय?
व्याघ्रासन (टायगर पोज) हे हात आणि गुडघ्यांवरील संतुलनाचे आसन आहे. एक पाय नितंबाच्या उंचीवर मागे ताणला जातो आणि विस्तारित प्रकारात विरुद्ध हात पुढे जातो. यामुळे पाठ आणि कोअर मजबूत होतात.
व्याघ्रासनाचे फायदे कोणते?
हे कण्याचे आणि नितंबांचे स्नायू मजबूत करते, खोल कोअरला प्रशिक्षण देते, संतुलन व समन्वय सुधारते आणि नितंबाचा पुढचा भाग हलकेच ताणते. पाठीच्या ताकदीसाठी हा कमी भाराचा व्यायाम अनेकदा वापरला जातो.
व्याघ्रासन आणि बर्ड डॉग एकच आहेत का?
आमच्या 3D मार्गदर्शकात दाखवलेला विस्तारित व्याघ्रासन जवळजवळ ‘बर्ड डॉग’ नावाच्या फिटनेस व्यायामासारखाच दिसतो. पारंपरिक व्याघ्रासनात गुडघा वाकवून पाऊल डोक्याकडे नेले जाते आणि गुडघा नाकाकडे आणण्याची क्रियाही असते.
व्याघ्रासन किती वेळ करावे?
प्रत्येक बाजूला 3–5 संथ श्वास थांबा आणि एक-दोन वेळा पुन्हा करा. नवशिके थांबण्याऐवजी पाय 5 वेळा वर-खाली करू शकतात.
कंबरदुखीसाठी व्याघ्रासन चांगले आहे का?
विरुद्ध हात-पाय उचलणे हा पाठ मजबूत करण्याचा सामान्य व्यायाम आहे. नितंब समपातळीत ठेवा आणि पाय नितंबापेक्षा जास्त उचलू नका. वेदना तीव्र झाल्यास किंवा पायात पसरल्यास थांबा, आणि डिस्कचा त्रास असल्यास फिजिओथेरपिस्टचा सल्ला घ्या.
मुले व्याघ्रासन करू शकतात का?
हो. मुलांना हे आसन सहसा ‘ताणणारा वाघ’ म्हणून शिकवले जाते, श्वास सोडताना हलकी गुरगुर करत. थांबण्याचा वेळ कमी ठेवा आणि ते खेळासारखे करा.
व्याघ्रासन या नावाचा अर्थ काय?
‘व्याघ्र’ म्हणजे वाघ आणि ‘आसन’ म्हणजे बसण्याची किंवा शरीराची स्थिती. म्हणून व्याघ्रासन म्हणजे वाघासारखी स्थिती.
हे पान सामान्य माहितीसाठी आहे. तुम्ही गर्भवती असाल, आजार किंवा दुखापत असेल तर योग सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. वेदना, चक्कर किंवा धाप लागल्यास थांबा.








