1. ਮੁੱਖ ਪੰਨਾ
  2. ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ
  3. ਕਾਕੀ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ (ਕਾਂ ਦੀ ਚੁੰਝ ਵਾਲਾ ਸਾਹ (ਕਾਕੀ ਮੁਦਰਾ))

ਕਾਕੀ ਮੁਦਰਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ (ਕਾਂ ਦੀ ਚੁੰਝ ਵਾਲਾ ਸਾਹ): ਵਿਧੀ, ਫ਼ਾਇਦੇ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ

ਕਾਕੀ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕਾਂ ਦੀ ਚੁੰਝ ਵਰਗੇ ਬਣਾਏ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਵਾ ਚੁਸਕੀ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਹੋ। ਉੱਪਰਲਾ ਟਾਈਮਰ 4 ਸਕਿੰਟ ਅੰਦਰ ਅਤੇ 6 ਸਕਿੰਟ ਬਾਹਰ ਗਿਣਦਾ ਹੈ।

Seated breathing posture
Ready

Kaki Pranayama timer

Breathe in for 4, breathe out for 6 seconds.

ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ, ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ

  1. ਸੁਖਾਸਨ, ਵਜਰਾਸਨ ਜਾਂ ਕੁਰਸੀ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧੀ ਰੀੜ੍ਹ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੋ। ਹੱਥ ਗੋਡਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਹਥੇਲੀਆਂ ਉੱਪਰ ਵੱਲ।
  2. ਚਿਹਰਾ ਢਿੱਲਾ ਛੱਡੋ। ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀ, ਪਤਲੀ ਚੁੰਝ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਿਓ, ਕਾਂ ਦੀ ਚੁੰਝ ਵਾਂਗ ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਨਲਕੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਪੀਣ ਲੱਗੇ ਹੋਵੋ।
  3. ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾਓ; ਜੇ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਪਵੇ ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਓ।
  4. 4 ਗਿਣਤੀਆਂ ਤੱਕ ਚੁੰਝ ਰਾਹੀਂ ਹਵਾ ਚੁਸਕੀ ਵਾਂਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚੋ। ਜੀਭ ਅਤੇ ਗਲੇ ਉੱਤੇ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ।
  5. ਬੁੱਲ੍ਹ ਬੰਦ ਕਰੋ ਅਤੇ 6 ਗਿਣਤੀਆਂ ਤੱਕ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਹੌਲੀ ਜਿਹੇ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਕੱਢੋ।
  6. ਟਾਈਮਰ ਦੇ 9 ਗੇੜ ਦੁਹਰਾਓ (1.5 ਮਿੰਟ)। ਫਿਰ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਢਿੱਲੀਆਂ ਛੱਡੋ ਅਤੇ ਆਮ ਸਾਹ ਲਓ।

ਲਾਭ

  • ਸ਼ੀਤਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ੀਤਕਾਰੀ ਵਾਂਗ, ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਠੰਢਕ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਾਹ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
  • ਪਤਲੀ ਚੁੰਝ ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਲੈਣ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ
  • ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਜੀਭ ਨਹੀਂ ਮੋੜ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸ਼ੀਤਲੀ ਦਾ ਸੌਖਾ ਬਦਲ
  • ਇਕਾਗਰਤਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਨਜ਼ਰ ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ

ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ

  • ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਧੂੜ, ਧੂੰਏਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੂੰਹ ਨੱਕ ਵਾਂਗ ਹਵਾ ਨੂੰ ਛਾਣਦਾ ਨਹੀਂ
  • ਘੱਟ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ ਜਾਂ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭੜਕਣ ਵਾਲੇ ਦਮੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚੋ
  • ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਪਾਓ: ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਬੇਆਰਾਮੀ ਜਾਂ ਸਿਰ-ਦਰਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਓ
  • ਮੂੰਹ ਜਾਂ ਗਲਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਕ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਰੁਕ ਜਾਓ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਘੁੱਟ-ਘੁੱਟ ਪਾਣੀ ਪੀਓ

ਪੂਰੀ ਗਾਈਡ ਪੜ੍ਹੋ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ

ਕਾਕੀ ਮੁਦਰਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕੀ ਹੈ?

ਇੱਕ ਠੰਢਕ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਾਹ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕਾਂ ਦੀ ਚੁੰਝ ਵਰਗੇ ਬਣਾਏ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਹੋ।

ਕਾਕੀ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਕੀ ਫ਼ਾਇਦੇ ਹਨ?

ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੌਲੀ, ਚੁਸਕੀ ਵਰਗਾ ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਬਹੁਤ ਸੀਮਤ ਹੈ।

ਕੀ ਕਾਕੀ ਮੁਦਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ੀਤਲੀ ਇੱਕੋ ਹਨ?

ਇਹ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਠੰਢਕ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਾਹ ਹਨ। ਸ਼ੀਤਲੀ ਵਿੱਚ ਜੀਭ ਮੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਕਾਕੀ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਬੁੱਲ੍ਹ ਸੁੰਗੇੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਾਂ ਦੀ ਚੁੰਝ ਵਾਲੇ ਸਾਹ ਤੋਂ ਕਦੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਠੰਢੀ, ਧੂੜ ਭਰੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹਵਾ ਵਿੱਚ, ਘੱਟ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ ਜਾਂ ਠੰਢ ਨਾਲ ਭੜਕਣ ਵਾਲਾ ਦਮਾ ਹੋਵੇ।

ਕਿੰਨੇ ਗੇੜ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?

ਟਾਈਮਰ ਦੇ 9 ਗੇੜਾਂ, ਲਗਭਗ 90 ਸਕਿੰਟ, ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। 3–5 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।

ਕੀ ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਵੱਲ ਵੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?

ਨਹੀਂ। ਇਹ ਮਰਜ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜੇ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕਾਉਣ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਪਵੇ ਜਾਂ ਸਿਰ-ਦਰਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਓ।

ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਸਾਹ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਜੇ ਚੱਕਰ, ਘਬਰਾਹਟ ਜਾਂ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਰੁਕ ਜਾਓ, ਅਤੇ ਜੇ ਦਿਲ ਜਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਮਿਰਗੀ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ।

ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਚੁਣੋ