कसे करावे, टप्प्याटप्प्याने
- पाठीचा कणा ताठ पण सैल ठेवून बसा: मांडी घालून, गुडघ्यांवर किंवा खुर्चीवर पाय जमिनीवर सपाट ठेवून. हातांची पाठ मांड्यांवर किंवा गुडघ्यांवर ठेवा.
- दोन्ही हातांची करंगळी वाकवा आणि तिचे टोक अंगठ्याच्या टोकाला आणा.
- तर्जनी, मधले बोट आणि अनामिका सरळ पण सैल ठेवा, तुमच्यापासून दूरच्या दिशेने.
- दोन्ही टोके फक्त हलकेच एकमेकांवर दाबा, स्पर्श जाणवेल इतकेच.
- डोळे मिटा आणि 5–15 मिनिटे नाकाने सावकाश श्वास घ्या. मग बोटे सोडा आणि हात हलकेच झटका.
फायदे
- कोरडेपणासाठी पारंपरिकपणे वापरली जाते: कोरडी त्वचा, कोरडे डोळे आणि कोरडे तोंड
- आयुर्वेद शरीरातील द्रव आणि लवचिकतेशी जोडतो अशा जल तत्त्वाचे संतुलन साधण्यासाठी पारंपरिकपणे वापरली जाते
- उष्ण हवामानात थंडावा देणारा, शांत करणारा सराव म्हणून पारंपरिकपणे वापरली जाते
- पुरेसे पाणी पिण्याची रोजची आठवण म्हणून पारंपरिकपणे वापरली जाते
- काही मिनिटे शांतपणे सावकाश श्वास घेण्याची संधी देते, ज्यामुळे रोजचा तणाव कमी होऊ शकतो
खबरदारी
- सर्दी, खोकला, खूप कफ किंवा शरीरात पाणी साचल्याने सूज असताना अनेक शिक्षक ही मुद्रा टाळतात
- ती पाणी पिणे, त्वचेची काळजी किंवा लिहून दिलेल्या कोणत्याही उपचारांची जागा घेत नाही
- सतत कोरडे डोळे, कोरडे तोंड किंवा त्वचेच्या तक्रारींमागे वैद्यकीय कारणे असू शकतात, म्हणून डॉक्टरांकडून तपासणी करून घ्या
संपूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजी)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
वरुण मुद्रा म्हणजे काय?
वरुण मुद्रा ही हाताची अशी मुद्रा आहे ज्यात करंगळीचे टोक अंगठ्याच्या टोकाला लागते आणि बाकीची तीन बोटे सरळ राहतात. तिचे नाव जलदेवता वरुणावरून आले आहे, आणि ती पारंपरिकपणे कोरडेपणासाठी व थंड, शांत भावनेसाठी वापरली जाते.
वरुण मुद्रा रोज किती वेळ करावी?
दिवसातून तीन वेळा 15 मिनिटे, किंवा एकूण 30–45 मिनिटे धरा. नवशिक्यांनी 5 मिनिटांपासून सुरुवात करून एक-दोन आठवड्यांत वेळ वाढवावा.
वरुण मुद्रेचे फायदे आणि दुष्परिणाम कोणते?
पारंपरिकपणे ती कोरडी त्वचा, कोरडे डोळे आणि कोरडे तोंड यासाठी, तसेच शरीराला थंडावा देण्यासाठी वापरली जाते. तिचे कोणतेही शारीरिक दुष्परिणाम ज्ञात नाहीत, पण सर्दी, खोकला किंवा पाणी साचल्याने सूज असताना अनेक शिक्षक ती टाळतात.
वरुण मुद्रा त्वचा आणि केसांसाठी चांगली आहे का?
केस आणि त्वचेसाठी वरुण मुद्रेचे फायदे हे पारंपरिक दावे आहेत, ज्यांची अभ्यासांत तपासणी झालेली नाही. पुरेसे पाणी प्या, मॉइश्चरायझर वापरा आणि बऱ्या न होणाऱ्या त्वचेच्या तक्रारींसाठी डॉक्टरांना दाखवा.
वरुण मुद्रा कशी करतात आणि तिचे लाभ काय?
आरामात बसा, दोन्ही हातांच्या करंगळीचे टोक अंगठ्याच्या टोकाला लावा, बाकीची तीन बोटे सरळ ठेवा आणि 5–15 मिनिटे सावकाश श्वास घ्या. पारंपरिक लाभ म्हणजे कोरडेपणापासून आराम आणि थंड, शांत भावना.
वरुण मुद्रेचे फायदे मराठी, हिंदी किंवा इतर भाषांत वेगळे आहेत का?
मराठी, हिंदी, तमिळ, तेलुगू, कन्नड, बंगाली आणि इंग्रजीत वरुण (वरुणा) मुद्रेचे फायदे सारखेच आहेत, कारण भाषेनुसार सराव बदलत नाही. या पानावर थोडक्यात सारांश आहे, आणि YogaMitra ची मार्गदर्शित सत्रे 28 भाषांत उपलब्ध आहेत.
योगातील मुद्रा आणि त्यांचे फायदे काय आहेत?
मुद्रा म्हणजे श्वसन आणि ध्यानादरम्यान धरल्या जाणाऱ्या हातांच्या मुद्रा. परंपरा प्रत्येक मुद्रेला एकाग्रता, शांतता किंवा ऊर्जा अशा गुणाशी जोडते. विशिष्ट आरोग्य-परिणामांवरील संशोधन मर्यादित आहे.
मुद्रा ही एकाग्रता आणि विश्रांतीसाठीची पारंपरिक साधना आहे. विशिष्ट आरोग्य परिणामांवरील संशोधन मर्यादित आहे; वैद्यकीय उपचारांसोबत वापरा, त्यांच्याऐवजी नाही.