1. मुख्यपृष्ठ
  2. मुद्रा
  3. पृथ्वी मुद्रा (पृथ्वीची मुद्रा)

पृथ्वी मुद्रा (पृथ्वीची मुद्रा): अर्थ, कृती आणि फायदे

पृथ्वी मुद्रेत अनामिकेचे टोक अंगठ्याच्या टोकाला जुळवले जाते, तर बाकीची तीन बोटे सरळ राहतात. स्थिर, भक्कम आणि जमिनीशी जोडलेले वाटण्यासाठी ही पारंपरिक मुद्रा आहे.

कसे करावे, टप्प्याटप्प्याने

  1. पाय जमिनीला टेकलेले ठेवून ताठ बसा आणि हात गुडघ्यांवर किंवा मांड्यांवर तळवे वर करून ठेवा.
  2. दोन्ही हातांची अनामिका वाकवा आणि तिचे टोक हलक्या, समान दाबाने अंगठ्याच्या टोकाला लावा.
  3. तर्जनी, मधले बोट आणि करंगळी सरळ व सैल ठेवा.
  4. शरीराचे वजन जमिनीवर किंवा खुर्चीवर विसावल्याचे अनुभवा आणि सावकाश पोटात श्वास घ्या.
  5. 10–15 मिनिटे धरा, मग बोटे सोडा आणि उठण्यापूर्वी काही श्वास घ्या.

फायदे

  • चिंता वाटत असताना, मन विखुरलेले असताना किंवा “डोक्यातच अडकल्यासारखे” वाटत असताना स्थिर भावनेसाठी पारंपरिकपणे वापरली जाते
  • ताकद आणि सहनशक्तीला आधार देण्यासाठी, आणि आयुर्वेदात कमी वजनाच्या लोकांना मदत करण्यासाठी पारंपरिकपणे वापरली जाते
  • आयुर्वेद पृथ्वी तत्त्वाशी जोडतो अशा केस, नखे आणि त्वचेसाठी पारंपरिकपणे वापरली जाते
  • चक्र-परंपरेत मूलाधार चक्राचे संतुलन साधण्यासाठी पारंपरिकपणे वापरली जाते
  • तत्त्व-सिद्धांतात पृथ्वी तत्त्व वाढवण्यासाठी पारंपरिकपणे वापरली जाते

खबरदारी

  • पृथ्वी मुद्रा वैद्यकीय उपचारांची जागा घेत नाही. कारण न कळणारे वजन घटणे, केस गळणे किंवा त्वचेच्या तक्रारी यासाठी डॉक्टरांना दाखवा.
  • तुम्हाला आधीच जड, सुस्त किंवा कफ झाल्यासारखे वाटत असल्यास आयुर्वेद पारंपरिकपणे संयम ठेवण्याचा सल्ला देतो, कारण ही मुद्रा पृथ्वी तत्त्व वाढवते असे मानले जाते.
  • बोटांचे सांधे आखडलेले किंवा दुखरे असल्यास स्पर्श हलका ठेवा.

संपूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजी)

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

पृथ्वी मुद्रा म्हणजे काय?

पृथ्वी मुद्रा ही हाताची अशी मुद्रा आहे ज्यात अनामिकेचे टोक अंगठ्याच्या टोकाला लागते, तर बाकीची बोटे सरळ राहतात. ती पारंपरिकपणे स्थिरता, ताकद आणि भक्कमपणासाठी वापरली जाते.

पृथ्वी मुद्रा कशी करतात?

ही पृथ्वीची मुद्रा आहे. तळवे वर करून आरामात बसा, अनामिकेचे टोक अंगठ्याच्या टोकाला लावा, बाकीची तीन बोटे सरळ ठेवा आणि 10–15 मिनिटे सावकाश श्वास घ्या.

पृथ्वी मुद्रा किती वेळ करावी?

10 मिनिटांपासून सुरुवात करून 15 मिनिटांपर्यंत वाढवा, दिवसातून एक-दोन वेळा. पारंपरिक मर्यादा दिवसाला एकूण सुमारे 45 मिनिटे आहे.

पृथ्वी मुद्रेने केसांची वाढ होते का?

मुद्रांवरील पुस्तके तसे सांगतात, पण त्याचा पुरावा नाही. अचानक किंवा चट्ट्यांमध्ये केस गळत असल्यास डॉक्टरांना दाखवा, आणि झोप, तणाव व आहाराकडे लक्ष द्या.

पृथ्वी मुद्रेचे फायदे मराठीत थोडक्यात काय आहेत?

पारंपरिकपणे अधिक स्थिर मन, अधिक ताकद आणि निरोगी केस, त्वचा व नखे. ती कशी करायची आणि खबरदारी वर दिली आहे.

पृथ्वी मुद्रा वजन वाढवण्यासाठी की कमी करण्यासाठी?

परंपरा तिचा वापर वजन वाढवण्यासाठी करते, कमी करण्यासाठी नाही; वजन कमी करण्यासाठी सूर्य मुद्रा हा पारंपरिक पर्याय आहे. आहार आणि व्यायामाशिवाय दोन्हीपैकी कोणतीही वजन बदलत नाही.

पृथ्वी मुद्रा आणि सूर्य मुद्रा यात काय फरक आहे?

पृथ्वी मुद्रेत अनामिकेचे टोक अंगठ्याच्या टोकाला लागते आणि पृथ्वी तत्त्व वाढते. सूर्य मुद्रेत अनामिका अंगठ्याखाली वाकवली जाते, त्यामुळे पृथ्वी तत्त्व कमी होते आणि अग्नी तत्त्व वाढते.

मुद्रा ही एकाग्रता आणि विश्रांतीसाठीची पारंपरिक साधना आहे. विशिष्ट आरोग्य परिणामांवरील संशोधन मर्यादित आहे; वैद्यकीय उपचारांसोबत वापरा, त्यांच्याऐवजी नाही.

तुमची भाषा निवडा