कसे करावे, टप्प्याटप्प्याने
- खुर्चीवर किंवा आसनावर ताठ बसा आणि हात मांड्यांवर, तळहात वर करून ठेवा.
- प्रत्येक हाताचा अंगठा तळहातात दुमडा आणि त्याचे टोक अनामिकेच्या मुळाशी ठेवा.
- तर्जनी, मधले बोट, अनामिका आणि करंगळी अंगठ्यावर मिटून सैल मूठ करा.
- नाकाने सावकाश श्वास घ्या, क्षणभर थांबा, मग सावकाश श्वास सोडा आणि पोट हलकेच आत जाऊ द्या.
- असे सात सावकाश श्वास घ्या, मग हात उघडा, बोटे पसरा आणि काही श्वास विश्रांती घ्या.
- हवे असल्यास हे आवर्तन पुन्हा करा, एकूण 5 मिनिटांपर्यंत.
फायदे
- उदासी, काळजी आणि जड, अडकल्यासारख्या भावनेसाठी पारंपरिकरीत्या वापरली जाते
- हिवाळ्यातील अंधाऱ्या दिवसांत उतरलेला मूड उंचावण्यासाठी पारंपरिकरीत्या वापरली जाते
- चिंताग्रस्त विचारांवर “मूठ मिटून” त्यांना उच्छ्वासासोबत सोडून देण्यासाठी पारंपरिकरीत्या वापरली जाते
- फक्त काही मिनिटे लागत असल्याने दोन कामांमधील छोटा ब्रेक म्हणून पारंपरिकरीत्या वापरली जाते
- डेस्कवर, बसमध्ये किंवा बिछान्यात करता येणारा खाजगी सराव
खबरदारी
- त्से मुद्रा नैराश्य किंवा चिंतेवरील उपचार नाही. उदासी दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त टिकली किंवा स्वतःला इजा करण्याचे विचार येत असतील तर लगेच डॉक्टर किंवा हेल्पलाइनशी संपर्क साधा.
- श्वास घेतल्यानंतरचा थांबा लहान आणि सहज ठेवा. गर्भवती असाल किंवा उच्च रक्तदाब वा हृदयरोग असेल तर श्वास रोखणे टाळा.
- बोटे किंवा अंगठे ताठ वा दुखरे असल्यास मूठ सैल ठेवा.
संपूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजी)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
त्से मुद्रा म्हणजे काय?
त्से मुद्रा ही ताओ परंपरेतील हस्तमुद्रा आहे: अंगठ्याचे टोक अनामिकेच्या मुळाशी असते आणि बाकी बोटे त्यावर मिटतात. ती सात सावकाश श्वासांसोबत केली जाते.
त्से मुद्रेचे फायदे काय आहेत?
उदासी, काळजी आणि जडपणा, विशेषतः हिवाळ्यात, यांसाठी ती पारंपरिकरीत्या वापरली जाते. तिच्यावर कोणतेही क्लिनिकल अभ्यास नाहीत; तिचा शांत करणारा परिणाम मुख्यतः सावकाश श्वसनातून येतो.
त्से मुद्रा किती वेळ करावी?
सात सावकाश श्वास घ्या, उघड्या हातांनी विश्रांती घ्या आणि हवे असल्यास पुन्हा करा. दिवसातून पाच मिनिटांपर्यंत पुरेसे आहे.
त्से मुद्रा नैराश्यात मदत करू शकते का?
ती तुम्हाला शांततेचा एखादा क्षण देऊ शकते, पण तो उपचार नाही. नैराश्याला योग्य काळजीची गरज असते. डॉक्टरांशी बोला आणि दिलेली औषधे चालू ठेवा.
त्से मुद्रा मराठीत कशी लिहितात?
मराठीत ती त्से मुद्रा अशी लिहिली जाते. या पानावरील पायऱ्या आणि पारंपरिक फायदे सोप्या भाषेत ती कशी करावी हे समजावतात.
त्से मुद्रा योगाचा भाग आहे की ताओ परंपरेचा?
आधुनिक मुद्रा-ग्रंथांत तिचे वर्णन ताओ मुद्रा म्हणून केले जाते आणि आता अनेक योगवर्गांत ती शिकवली जाते. तिचा नेमका ऐतिहासिक स्रोत नीट नोंदवलेला नाही.
मुद्रा ही एकाग्रता आणि विश्रांतीसाठीची पारंपरिक साधना आहे. विशिष्ट आरोग्य परिणामांवरील संशोधन मर्यादित आहे; वैद्यकीय उपचारांसोबत वापरा, त्यांच्याऐवजी नाही.