कसे करावे, टप्प्याटप्प्याने
- खुर्चीवर किंवा जमिनीवर ताठ बसा आणि हात मांड्यांवर, तळहात वर करून ठेवा.
- प्रत्येक हाताची करंगळी अशी दुमडा की तिचे टोक अंगठ्याच्या मांसल मुळावर टेकेल.
- दुमडलेल्या करंगळीवर अंगठा आणा आणि ती जागी राहील इतपतच हलकेच दाबा.
- तर्जनी, मधले बोट आणि अनामिका सरळ व सैल ठेवा.
- 5–15 मिनिटे सावकाश श्वास घ्या, मग बोटे सोडा आणि हात उघडून ताणा.
फायदे
- फुगीरपणा आणि शरीरात पाणी भरल्यासारख्या जडपणासाठी पारंपरिकरीत्या वापरली जाते
- आयुर्वेदिक मुद्रा-सिद्धांतानुसार जल तत्त्व कमी करण्यासाठी पारंपरिकरीत्या वापरली जाते
- दीर्घ वेळ बसून राहताना किंवा प्रवासात, पायांची हालचाल करणे व पाय उंच ठेवणे यांसोबत पारंपरिकरीत्या वापरली जाते
- सावकाश श्वसनासह छोटा, शांत विराम म्हणून पारंपरिकरीत्या वापरली जाते
खबरदारी
- पाय, चेहरा किंवा पोटावरील सूज हृदय, मूत्रपिंड किंवा यकृताच्या समस्येचे लक्षण असू शकते; डॉक्टरांना भेटा.
- एकाच पायाला वेदना किंवा लालसरपणासह सूज असल्यास, किंवा धाप वा छातीत दुखण्यासह सूज असल्यास तातडीने मदत घ्या.
- मुद्रा करता म्हणून लघवीच्या गोळ्या (डाययुरेटिक्स) किंवा इतर औषधे बंद करू नका.
- फुगीरपणा वाटत असतानाच ती वापरा; ती रोज दीर्घ वेळ धरण्यासाठी नाही, आणि डिहायड्रेशन किंवा तोंड कोरडे पडण्यासाठीही नाही.
संपूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजी)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
जलोदर नाशक मुद्रा कशी करावी?
करंगळी अशी दुमडा की तिचे टोक अंगठ्याच्या मुळाला स्पर्श करेल, मग अंगठ्याने तिला हलकेच दाबा. बाकी तीन बोटे सरळ ठेवा आणि 5–15 मिनिटे धरा.
जलोदर नाशक मुद्रेचे फायदे काय आहेत?
फुगीरपणा, पोट फुगणे आणि पाणी भरल्यासारख्या जडपणासाठी ती पारंपरिकरीत्या वापरली जाते. तिच्यावर कोणतेही संशोधन नाही, म्हणून हालचाल आणि कमी मीठ यांसोबतचा एक शांत दिनक्रम म्हणून तिच्याकडे पाहा.
मराठीत जलोदर नाशक मुद्रेचे कोणते फायदे सांगितले जातात?
शरीरात पाणी साठणे कमी होणे आणि शरीर हलके वाटणे असे तिचे फायदे सांगितले जातात. सुजेसाठीच्या वैद्यकीय उपचारांची जागा ती घेत नाही.
जलोदर नाशक मुद्रेने जलोदर (अॅसायटिस) किंवा सूज (इडिमा) बरी होते का?
नाही. जलोदर हे पोटात पाणी साठण्याचे (अॅसायटिस) जुने नाव आहे, जे सहसा यकृत, हृदय किंवा मूत्रपिंडाच्या गंभीर आजारामुळे होते. त्यासाठी डॉक्टरांची गरज असते, मुद्रेची नाही.
वरुण मुद्रा आणि जलोदर नाशक मुद्रा यांत काय फरक आहे?
वरुण मुद्रेत करंगळीचे टोक अंगठ्याच्या टोकाला जोडले जाते आणि ती जल तत्त्व वाढवते असे म्हणतात. जलोदर नाशक मुद्रेत करंगळी अंगठ्याखाली दुमडली जाते आणि ती जल तत्त्व कमी करते असे म्हणतात.
ही मुद्रा किती वेळ धरावी?
फुगीरपणा वाटत असताना दिवसातून एक-दोनदा 5–15 मिनिटे धरा, आणि हलके वाटू लागले की थांबा.
मुद्रा ही एकाग्रता आणि विश्रांतीसाठीची पारंपरिक साधना आहे. विशिष्ट आरोग्य परिणामांवरील संशोधन मर्यादित आहे; वैद्यकीय उपचारांसोबत वापरा, त्यांच्याऐवजी नाही.