कसे करावे, टप्प्याटप्प्याने
- ताठ बसा किंवा पाय कंबरेइतके अंतर ठेवून, खांदे सैल सोडून सरळ उभे राहा.
- उजवा कोपर वाकवा आणि उजवा हात खांद्याच्या उंचीपर्यंत, शरीराच्या थोडा पुढे उचला.
- तळहात पुढच्या दिशेला वळवा आणि पाचही बोटे सरळ, एकत्र आणि वर ठेवा.
- डावा हात मांडीवर तळहात वर करून ठेवा, किंवा तळहात पुढे करून शरीराच्या बाजूला सोडा (वरद मुद्रा).
- सावकाश, स्थिर श्वास घ्या आणि उघड्या तळहाताला शांतता व संरक्षणाचे प्रतीक म्हणून अनुभवा.
- काही श्वास किंवा 10 मिनिटांपर्यंत धरा, मग हात खाली आणून मांडीवर ठेवा.
फायदे
- धैर्यासाठी आणि स्थिर मनाने भीतीचा सामना करण्यासाठी पारंपरिकरीत्या वापरली जाते
- इतरांना आणि स्वतःला दिलेल्या दिलाशाची व संरक्षणाची मुद्रा म्हणून पारंपरिकरीत्या वापरली जाते
- ध्यानात, संकटातही बुद्धांनी राखलेल्या शांततेचे स्मरण करण्यासाठी पारंपरिकरीत्या वापरली जाते
- कठीण संभाषण, भाषण किंवा परीक्षेपूर्वी छोटा सराव म्हणून पारंपरिकरीत्या वापरली जाते
- खांदे आणि दंड हलकेच सक्रिय ठेवते, त्यामुळे बसलेले असताना सजग राहण्यास मदत होते
खबरदारी
- खांदा किंवा मान दुखत असल्यास हात छातीच्या उंचीवर खाली आणा किंवा कोपर उशीवर टेकवा.
- अभय मुद्रा हा एक सराव आणि प्रतीक आहे, चिंता किंवा पॅनिकवरील उपचार नाही. डॉक्टरांनी दिलेले उपचार चालू ठेवा.
- बौद्ध आणि हिंदू प्रतिमांचा आदर राखा: मूर्ती स्वच्छतागृहात किंवा जमिनीवर सजावट म्हणून ठेवू नका.
संपूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजी)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
अभय मुद्रेचा अर्थ काय?
अभय मुद्रा म्हणजे “निर्भयतेची मुद्रा”. उंचावलेला उघडा तळहात “भिऊ नकोस” असे सांगतो आणि संरक्षण व शांती देतो.
अभय मुद्रेसाठी कोणता हात वापरतात?
सहसा उजवा हात, खांद्याच्या उंचीवर उंचावलेला आणि तळहात बाहेर. डावा हात अनेकदा मांडीवर असतो किंवा वरद मुद्रेत खाली असतो. सुखोथाईच्या चालणाऱ्या बुद्धमूर्तींसारख्या काही मूर्तींमध्ये डावा हात उंचावलेला असतो.
अभय मुद्रेमागची कथा काय आहे?
सर्वांत प्रसिद्ध कथा देवदत्ताने मोकाट सोडलेल्या नालागिरी हत्तीची आहे. बुद्धांनी हात उंचावून मैत्रीभावनेने हत्तीला शांत केले, म्हणून ही मुद्रा भीतीवर शांततेच्या विजयाचे प्रतीक बनली.
अभय मुद्रेचे फायदे काय आहेत?
ध्यानात किंवा तणावपूर्ण क्षणापूर्वी धैर्य, शांतता आणि सुरक्षिततेच्या भावनेसाठी ती पारंपरिकरीत्या वापरली जाते. हा प्रतीकात्मक सराव आहे, वैद्यकीय उपचार नाही.
अभय आणि वरद मुद्रेत काय फरक आहे?
अभय मुद्रेत हात बोटे वर करून उंचावलेला असतो, म्हणजे “भिऊ नकोस”. वरद मुद्रेत हात बोटे खाली करून खाली असतो, म्हणजे “मी देतो”. त्या अनेकदा एकत्र दाखवल्या जातात.
अभय मुद्रा आणि अभय हृदय मुद्रा एकच आहेत का?
नाही. अभय मुद्रा म्हणजे एक उंचावलेला हात. अभय हृदय मुद्रा दोन हातांची मुद्रा आहे, जी छातीसमोर मनगटे एकमेकांवर ठेवून आणि बोटे एकमेकांत अडकवून धरली जाते.
मुद्रा ही एकाग्रता आणि विश्रांतीसाठीची पारंपरिक साधना आहे. विशिष्ट आरोग्य परिणामांवरील संशोधन मर्यादित आहे; वैद्यकीय उपचारांसोबत वापरा, त्यांच्याऐवजी नाही.