मर्कटासन (Monkey Twist Pose) टप्प्याटप्प्याने कसे करावे
- पाठीवर झोपा, गुडघे वाकवा आणि पावले मॅटवर सपाट ठेवा; पावले व गुडघे एकत्र आणि नितंबांजवळ.
- हात खांद्याच्या उंचीवर दोन्ही बाजूंना पसरवा, तळवे खाली, म्हणजे शरीराचा T आकार होईल.
- श्वास सोडत दोन्ही गुडघे हळूहळू डावीकडे जमिनीकडे न्या. ते मॅटवर किंवा उशीवर टेकू द्या.
- त्याच वेळी डोके उजवीकडे वळवा आणि उजव्या हाताकडे पाहा. दोन्ही खांदे मॅटवर जड ठेवा.
- 4–6 हळू श्वास (सुमारे 30 सेकंद) थांबा. प्रत्येक उच्छ्वासाबरोबर कंबर आणि नितंब थोडे अधिक सैल होऊ द्या.
- श्वास घेत पोटाच्या स्नायूंचा वापर करून गुडघे आणि डोके मध्यभागी आणा.
- दुसऱ्या बाजूला करा: गुडघे उजवीकडे, डोके डावीकडे. शेवटी गुडघे छातीशी कवटाळा.
फायदे आणि खबरदारी
फायदे
- संपूर्ण पाठीचा कणा हळुवार फिरतो आणि कंबर व पाठीच्या मधल्या भागाचा ताठरपणा कमी होतो
- कमरेची बाजू (ऑब्लिक्स), नितंबांचा बाहेरचा भाग आणि छाती ताणली जाते
- बसणे, उभे राहणे किंवा कठीण व्यायामानंतर पाठीचे स्नायू सैल होतात
- पारंपरिकरीत्या पचनासाठी आणि पोट फुगल्यासारखे वाटणे कमी करण्यासाठी वापरले जाते
- हळू आणि लांब उच्छ्वासाने केल्यास मज्जासंस्था शांत होते; झोपण्यापूर्वी करण्यासाठी चांगले आसन
- नवशिके, ज्येष्ठ नागरिक आणि मुलांसाठीही सोपे
या स्थितीत टाळा किंवा बदल करून करा
- पहिल्या तिमाहीनंतरची गर्भधारणा — जास्त वेळ पाठीवर सपाट झोपू नका; त्याऐवजी बसून सौम्य पिळ करा
- नुकतीच पाठीची शस्त्रक्रिया, तीव्र डिस्क दुखापत किंवा सॅक्रोइलियाक सांध्याचे दुखणे — फक्त फिजिओथेरपिस्टच्या परवानगीने
- नुकतीच पोटाची शस्त्रक्रिया किंवा हर्निया — डॉक्टर परवानगी देईपर्यंत पिळाची आसने टाळा
- हिप रिप्लेसमेंट — गुडघे वेगळे ठेवा, पिळ छोटा ठेवा आणि सर्जनने सांगितलेले नियम पाळा
- मानदुखी — डोके वळवण्याऐवजी मध्यभागी ठेवा
पूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजीत)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
मर्कटासन म्हणजे काय आणि त्याचा अर्थ काय?
मर्कट म्हणजे संस्कृतमध्ये माकड, म्हणून हे मंकी ट्विस्ट पोझ — झोपून करायचा सौम्य पिळ. पाठीवर झोपून गुडघे वाकवा, गुडघे एका बाजूला टाका आणि डोके दुसऱ्या बाजूला वळवा, जसे माकड मागे वळून पाहते.
मर्कटासनाचे फायदे काय आहेत?
यामुळे पाठीचा ताठरपणा कमी होतो, कमरेची बाजू व नितंबांचा बाहेरचा भाग ताणला जातो, पचनाला आणि पोट फुगण्याच्या त्रासाला मदत होऊ शकते आणि झोपण्यापूर्वी शरीर शांत होते.
मर्कटासन किती वेळ धरावे?
प्रत्येक बाजूला सुमारे 30 सेकंद, किंवा 4–6 हळू श्वास. प्रत्येक बाजू एक-दोनदा पुन्हा करू शकता.
पाठदुखीसाठी मर्कटासन चांगले आहे का?
रोजच्या पाठीच्या ताठरपणासाठी असा सौम्य पिळ बरेचदा आरामदायक वाटतो. डिस्कची दुखापत, सायटिका किंवा पाठीच्या शस्त्रक्रियेनंतर आधी फिजिओथेरपिस्टला विचारा आणि वेदना पायात पसरल्यास थांबा.
मर्कटासन आणि मकरासन यात फरक काय?
मर्कटासन हा पाठीवर झोपून करायचा पिळ आहे. मकरासन (क्रोकोडाइल पोझ) हे पोटावर झोपून, डोके दुमडलेल्या हातांवर ठेवून करायचे विश्रांतीचे आसन आहे.
गर्भधारणेत मर्कटासन करू शकते का?
पहिल्या तिमाहीत डॉक्टरांच्या परवानगीने अगदी सौम्य प्रकार चालू शकतो. नंतर पाठीवर सपाट झोपणे टाळा आणि पोटापासून दूर वळणारा बसून करायचा पिळ निवडा.
मर्कटासन की सुप्त मत्स्येंद्रासन: कोणते सोपे?
मर्कटासन सोपे आहे कारण दोन्ही गुडघे एकत्र आणि वाकलेले राहतात. सुप्त मत्स्येंद्रासनात एक वाकलेला गुडघा सरळ पायावरून ओलांडतात, त्यामुळे कंबर थोडी जास्त पिळली जाते.
मर्कटासन पलंगावर करू शकतो का?
होय. टणक गादीवर झोपण्यापूर्वी पाठ सैल करण्याचा हा सोपा मार्ग आहे. हळू हालचाल करा आणि पिळ छोटा ठेवा.
हे पान सामान्य माहितीसाठी आहे. तुम्ही गर्भवती असाल, आजार किंवा दुखापत असेल तर योग सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. वेदना, चक्कर किंवा धाप लागल्यास थांबा.








