प्रणामासन (Prayer Pose) टप्प्याटप्प्याने कसे करावे
- मॅटच्या पुढच्या टोकाला पाय जुळवून किंवा थोडे अंतर ठेवून उभे राहा, वजन दोन्ही पायांवर समान ठेवा.
- क्षणभर हात सैल सोडा, मग खांदे वर, मागे आणि खाली फिरवा.
- छातीसमोर तळहात जोडा, अंगठे छातीच्या हाडाला हलके टेकलेले आणि बोटे वरच्या दिशेला.
- तळहात हलके आणि समान दाबा. कोपर बाजूला सैल सोडा, मनगटांपेक्षा थोडे खाली.
- पाठीचा कणा लांब करा, हनुवटी सरळ ठेवा आणि डोळे मिटा किंवा समोरच्या जमिनीवर नजर हलकेच टेकवा.
- नाकाने 15–30 सेकंद (3–6 श्वास) सावकाश श्वास घ्या आणि लक्ष श्वासावर स्थिर होऊ द्या.
- शेवटी डोळे उघडा आणि हात बाजूला सोडा, किंवा श्वास घेत हात वर नेऊन सूर्यनमस्कार सुरू करा.
फायदे आणि खबरदारी
फायदे
- सरावाआधी आणि नंतर लक्ष वर्तमान क्षणावर आणते
- ताठ आणि संतुलित उभे राहण्याच्या पद्धतीला प्रोत्साहन देते
- तळहातांच्या हलक्या दाबामुळे छाती, खांदे आणि हात हलकेच सक्रिय होतात
- श्वास मंद आणि समान होतो, जो अनेकांना शांत करणारा वाटतो
- सूर्यनमस्काराची लय ठरवते आणि स्पष्ट सुरुवात व शेवट दर्शवते
- मुले, ज्येष्ठ आणि पूर्णपणे नवशिक्यांसाठीही सोपे
या स्थितीत टाळा किंवा बदल करून करा
- चक्कर किंवा कमी रक्तदाब — डोळे उघडे आणि पाय थोडे अंतरावर ठेवा, जवळ भिंत असू द्या
- कमकुवत संतुलन — बसून सराव करा, किंवा पाठ भिंतीजवळ ठेवून उभे राहा
- मनगटदुखी किंवा कार्पल टनेल सिंड्रोम — तळहातांचा दाब अगदी हलका आणि मनगटे सैल ठेवा; बोटांना मुंग्या आल्यास थांबा
- खांदा किंवा कोपरदुखी — हात थोडे खाली आणा किंवा कोपर शरीराजवळ येऊ द्या
कोणत्या आरोग्य समस्यांसाठी हे आसन केले जाते
पूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजीत)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
प्रणामासन म्हणजे काय आणि त्याचे फायदे कोणते?
प्रणामासन म्हणजे छातीसमोर तळहात जोडून उभे राहण्याची प्रार्थना-स्थिती. त्यामुळे श्वास स्थिर होतो, लक्ष केंद्रित होते, उभे राहण्याचे पोश्चर सुधारते आणि सूर्यनमस्काराच्या प्रत्येक फेरीची सुरुवात व शेवट होते.
प्रणामासन या नावाचा अर्थ काय?
"प्रणाम" म्हणजे आदराने नमन करणे किंवा अभिवादन करणे आणि "आसन" म्हणजे स्थिती; म्हणून प्रणामासन म्हणजे अभिवादनाची स्थिती. इंग्रजीत याला प्रेयर पोज किंवा नमस्ते पोज म्हणतात.
प्रणामासनात किती वेळ थांबावे?
सूर्यनमस्कारात एका उच्छ्वासापुरते. स्वतंत्रपणे करताना 15–30 सेकंद, किंवा उभ्याने छोटे ध्यान म्हणून त्याहून अधिक.
प्रणामासन आणि अंजली मुद्रा एकच आहेत का?
अंजली मुद्रा म्हणजे तळहात जोडण्याची हाताची मुद्रा. प्रणामासन म्हणजे ती मुद्रा वापरणारे संपूर्ण उभे आसन.
प्रणामासन आणि समस्थिती: फरक काय?
समस्थिती हे अष्टांग योगातील तयारीच्या उभ्या स्थितीचे नाव आहे, ज्यात सहसा हात बाजूला असतात. प्रणामासनात छातीसमोर तळहात जोडले जातात.
योगानंतर नमस्ते का म्हणतात?
याचा अर्थ "मी तुम्हाला नमन करतो" असा आहे; गटाचे आभार मानून सराव संपवण्याची ही आदरयुक्त पद्धत आहे. ते म्हणणे ऐच्छिक आहे.
प्रणामासन कोणी टाळावे का?
अगदी थोडे अपवाद आहेत. स्थिर उभे राहिल्यावर चक्कर येणाऱ्यांनी डोळे उघडे ठेवावेत आणि भिंतीजवळ उभे राहावे. मनगटदुखी किंवा कार्पल टनेल असल्यास तळहातांचा दाब अगदी हलका ठेवा.
हे पान सामान्य माहितीसाठी आहे. तुम्ही गर्भवती असाल, आजार किंवा दुखापत असेल तर योग सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. वेदना, चक्कर किंवा धाप लागल्यास थांबा.








