1. मुख्यपृष्ठ
  2. मुद्रा
  3. पूषन मुद्रा (पोषणाची मुद्रा)

पूषन मुद्रा (पोषणाची मुद्रा): कशी करावी आणि फायदे

पूषन मुद्रा ही अशा मोजक्या मुद्रांपैकी एक आहे ज्यात दोन्ही हात वेगवेगळी स्थिती करतात. पचनाला आधार देण्यासाठी ती परंपरेने जेवणानंतर काही मिनिटे धरली जाते.

कसे करावे, टप्प्याटप्प्याने

  1. जेवणानंतर खुर्चीवर किंवा वज्रासनात ताठ बसा आणि हातांची पाठ मांड्यांवर ठेवा.
  2. उजवा हात: तर्जनी आणि मधल्या बोटाची टोके अंगठ्याच्या टोकाला लावा; अनामिका व करंगळी सरळ ठेवा.
  3. डावा हात: मधले बोट आणि अनामिकेची टोके अंगठ्याच्या टोकाला लावा; तर्जनी व करंगळी सरळ ठेवा.
  4. नाकाने सावकाश आणि समान श्वास घ्या, प्रत्येक श्वासासोबत पोट हळूवार हलू द्या.
  5. 5–15 मिनिटे राहा, मग दोन्ही हात सोडा आणि क्षणभर शांत बसा किंवा चाला.

फायदे

  • परंपरेनुसार जेवणानंतर आरामदायी पचनाला आधार देण्यासाठी वापरली जाते
  • परंपरेनुसार पोटात जडपणा, भरल्यासारखे किंवा सुस्त वाटत असल्यास वापरली जाते
  • परंपरेनुसार ग्रहण करण्याची (उजवा हात) आणि सोडून देण्याची (डावा हात) मुद्रा म्हणून वापरली जाते
  • परंपरेनुसार खाण्याभोवतीचा ताण कमी करून जेवणानंतर शांत विराम देण्यासाठी वापरली जाते

खबरदारी

  • पूषन मुद्रा उच्च रक्तदाब, ॲसिडिटी (ॲसिड रिफ्लक्स) किंवा आतड्यांच्या कोणत्याही आजारावर उपचार नाही. औषधे सुरू ठेवा आणि लक्षणे टिकून राहिल्यास डॉक्टरांना दाखवा.
  • शौचातून रक्त, प्रयत्न न करता वजन घटणे किंवा रात्री झोपेतून उठवणारी वेदना असल्यास लवकर डॉक्टरांना दाखवा.
  • हात कडक किंवा दुखरे असल्यास टोकांचा स्पर्श हलका ठेवा.

संपूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजी)

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

पूषन मुद्रा म्हणजे काय?

पूषन मुद्रा ही पोषणाची दोन हातांची मुद्रा आहे. उजव्या हातात अंगठा तर्जनी व मधल्या बोटाच्या टोकांशी जुळतो; डाव्या हातात अंगठा मधले बोट व अनामिकेच्या टोकांशी जुळतो. ती परंपरेने जेवणानंतर वापरली जाते.

पूषन मुद्रा कशी करावी?

जेवणानंतर ताठ बसा. उजवा हात: अंगठा, तर्जनी आणि मधल्या बोटाची टोके एकत्र. डावा हात: अंगठा, मधले बोट आणि अनामिकेची टोके एकत्र. बाकीची बोटे सरळ ठेवा आणि 5–15 मिनिटे सावकाश श्वास घ्या.

पूषन मुद्रा करण्याची सर्वोत्तम वेळ कोणती?

जेवणानंतर लगेच, 5–15 मिनिटे, ताठ बसून. पोट जड वाटत असल्यास कधीही ती करू शकता.

पूषन मुद्रेत दोन्ही हात वेगळे का असतात?

परंपरेनुसार उजवा हात ग्रहण करण्याचे आणि डावा हात सोडून देण्याचे प्रतीक आहे. दोन्ही मिळून पोषक ते स्वीकारणे आणि नको ते सोडून देणे हा भाव व्यक्त करतात.

पूषन मुद्रेने रक्तदाब कमी होतो का?

याचा कोणताही पुरावा नाही. औषधे सुरू ठेवा आणि डॉक्टरांचा सल्ला पाळा. सावकाश श्वसन आणि नियमित सौम्य योग उपचारांना आधार देऊ शकतात.

पूषन मुद्रेचे फायदे काय आहेत?

परंपरेनुसार पूषन मुद्रेचे फायदे म्हणजे जेवणानंतर अधिक आराम, शांत पोट आणि शांत, सोडून देण्याची भावना. हे पारंपरिक आहेत, सिद्ध वैद्यकीय परिणाम नाहीत.

पूषन मुद्रेचे काही दुष्परिणाम आहेत का?

कोणतेही हानिकारक दुष्परिणाम ज्ञात नाहीत. सुरुवातीला बोटे थकू शकतात; हात सैल करा आणि वेळ कमी करा.

मुद्रा ही एकाग्रता आणि विश्रांतीसाठीची पारंपरिक साधना आहे. विशिष्ट आरोग्य परिणामांवरील संशोधन मर्यादित आहे; वैद्यकीय उपचारांसोबत वापरा, त्यांच्याऐवजी नाही.

तुमची भाषा निवडा