ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ, ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ
- ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਆਸਣ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਬੈਠੋ, ਜਾਂ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਜਰਾਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੋ। ਹੱਥ ਗੋਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ, ਹਥੇਲੀਆਂ ਉੱਪਰ ਵੱਲ।
- ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਉਂਗਲ ਅਤੇ ਅਨਾਮਿਕਾ ਮੋੜੋ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਛੁਹਾਓ।
- ਤਰਜਨੀ ਅਤੇ ਚੀਚੀ ਸਿੱਧੀਆਂ ਤੇ ਢਿੱਲੀਆਂ ਰੱਖੋ, ਦੋ ਐਂਟੀਨਿਆਂ ਵਾਂਗ।
- ਹੇਠਲੇ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਭਰੋ; ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਲੈਂਦਿਆਂ ਢਿੱਡ ਉੱਠਣ ਦਿਓ ਅਤੇ ਸਾਹ ਛੱਡਦਿਆਂ ਨਰਮ ਹੋਣ ਦਿਓ।
- 10–15 ਮਿੰਟ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ, ਫਿਰ ਉਂਗਲਾਂ ਛੱਡੋ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਾਹਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤ ਬੈਠੋ।
ਲਾਭ
- ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਜ਼ਮੇ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਪਖ਼ਾਨੇ (ਕਬਜ਼) ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
- ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਾਨ ਵਾਯੂ, ਯਾਨੀ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਊਰਜਾ ਜੋ ਮਲ-ਤਿਆਗ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
- ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੌਲੀ ਢਿੱਡ-ਸਾਹ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
- ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਚੱਕਰ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
- ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਲਕੀ ‘ਸਫ਼ਾਈ’ ਜਾਂ ਡੀਟੌਕਸ ਮੁਦਰਾ ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
- ਅਪਾਨ ਮੁਦਰਾ ਕਬਜ਼, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਸ਼ੂਗਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ। ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਦੱਸੀ ਦਵਾਈ ਲੈਂਦੇ ਰਹੋ।
- ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਦਰਾ ਅਧਿਆਪਕ ਗਰਭ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ, ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਖ਼ਰੀ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਦਾਈ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ।
- ਕੁਝ ਅਧਿਆਪਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਹਵਾਰੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਮਲ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ, ਪਖ਼ਾਨੇ ਦੀ ਆਦਤ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤਬਦੀਲੀ ਜਾਂ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ।
ਪੂਰੀ ਗਾਈਡ ਪੜ੍ਹੋ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਅਪਾਨ ਮੁਦਰਾ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਅਪਾਨ ਮੁਦਰਾ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਜ਼ਮੇ, ਕਬਜ਼, ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਪਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਊਰਜਾ ਜੋ ਮਲ-ਤਿਆਗ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਪਾਨ ਮੁਦਰਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਉਂਗਲ ਅਤੇ ਅਨਾਮਿਕਾ ਦੇ ਸਿਰੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਛੁਹਾਓ, ਤਰਜਨੀ ਅਤੇ ਚੀਚੀ ਸਿੱਧੀਆਂ ਰੱਖੋ, ਹੱਥ ਗੋਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ 10–15 ਮਿੰਟ ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਲਓ।
ਅਪਾਨ ਮੁਦਰਾ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
10 ਮਿੰਟ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ 15 ਤੱਕ ਵਧਾਓ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰ। ਰਵਾਇਤੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੱਦ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਲਗਭਗ 45 ਮਿੰਟ ਹੈ।
ਅਪਾਨ ਮੁਦਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਜਾਂ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਜਰਾਸਨ ਵਿੱਚ। ਭਰੇ ਢਿੱਡ ਇਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਵਾਲੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲਾਓ।
ਕੀ ਮੈਂ ਗਰਭ ਦੌਰਾਨ ਅਪਾਨ ਮੁਦਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?
ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਗਰਭ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ, ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਖ਼ਰੀ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਦਾਈ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ।
ਅਪਾਨ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫ਼ਾਇਦੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹਨ?
ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਹਾਜ਼ਮਾ, ਕਬਜ਼ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਸੌਖੀ ਮਾਹਵਾਰੀ। ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੋ।
ਅਪਾਨ ਮੁਦਰਾ ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਵਾਯੂ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ?
ਅਪਾਨ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਤਰਜਨੀ ਸਿੱਧੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਪਾਨ ਵਾਯੂ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਤਰਜਨੀ ਅੰਗੂਠੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੱਕ ਮੁੜਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਇਕਾਗਰਤਾ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਅਭਿਆਸ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਸੀਮਤ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਵਰਤੋ, ਉਸਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ।