वातायनासन (हॉर्स फेस पोज): तोल कसा साधावा, फायदे आणि कोणी टाळावे

वातायनासन (हॉर्स फेस पोज) हे गुडघ्यावर केले जाणारे प्रगत तोलाचे आसन आहे. एक पाऊल अर्ध पद्मासनात विरुद्ध मांडीवर असते, त्या पायाचा गुडघा जमिनीवर टेकलेला असतो, दुसरे पाऊल सपाट उभे असते आणि हात चेहऱ्यासमोर गुंफलेले असतात.

नाही. बहुतेक वर्गांत „हॉर्स पोज“ म्हणजे हॉर्स स्टान्स — पाय रुंद ठेवून केलेली, देवी आसनासारखी बैठक. वातायनासन मात्र एक पाय अर्ध पद्मासनात ठेवून गुडघ्यावर साधायचा तोल आहे.

हे आसन कूल्हे मोकळे करते, उभ्या पायाची मांडी मजबूत करते, तोल व एकाग्रता सुधारते आणि हातांच्या गुंफणीमुळे पाठीचा वरचा भाग व खांदे ताणते.

फक्त निरोगी गुडघे आणि मोकळे कूल्हे असतील तरच. अर्ध पद्मासन किंवा गुडघ्यावर टेकताना गुडघा दुखत असेल, तर पद्मासनातील पाऊल न घेता सोपे प्रकार करा किंवा हे आसन टाळा.

प्रत्येक बाजूने 15–20 सेकंद (3–5 श्वास) पासून सुरुवात करा. आधी डावी बाजू, थोडी विश्रांती, मग उजवी बाजू.

अर्ध पद्मासन, गोमुखासन, कपोतासन, गरुडासनातील हातांची स्थिती आणि वज्रासन. ही सहज व वेदनारहित वाटू लागली की ब्लॉक्सवर हात ठेवून पूर्ण आसन करून पाहा.

नवशिक्यांनी लो-लंज प्रकार आणि गरुड हातांपासून सुरुवात करावी, किंवा पाठीवर झोपून पायांची ही स्थिती सरावावी. अर्ध पद्मासन आरामात जमेपर्यंत पूर्ण आसन टाळणे चांगले.