कसे करावे, टप्प्याटप्प्याने
- उशीवर किंवा खुर्चीवर ताठ बसा आणि हात पोटाच्या वरच्या भागासमोर, छातीच्या हाडाच्या अगदी खाली आणा.
- बोटे सैलपणे एकमेकांत गुंफा, म्हणजे एका हाताची बोटे दुसऱ्या हाताच्या बोटांच्या मधे विसावतील.
- दोन्ही मधली बोटे गुंफणीतून सोडवा, सरळ करा आणि त्यांची टोके एकमेकांवर दाबून वरच्या दिशेला ठेवा.
- अंगठे हलकेच एकमेकांवर क्रॉस होऊ द्या आणि कोपर सैल, बरगड्यांपासून थोडे दूर ठेवा.
- सावकाश श्वास घ्या आणि हातांखाली पोट वर-खाली होताना अनुभवा.
- दिवसातून तीन वेळांपर्यंत 4–15 मिनिटे ही मुद्रा धरा, नंतर हात सोडून मांड्यांवर ठेवा.
फायदे
- पोटातील शांतता आणि स्थिर पोटासाठी पारंपरिकपणे वापरली जाते
- जेवणानंतर सहज पचनाला आधार देण्यासाठी पारंपरिकपणे वापरली जाते
- मन अनेक दिशांना ओढले जात असताना आंतरिक शांतता आणि सुसंवादासाठी पारंपरिकपणे वापरली जाते
- मुद्राशास्त्रात पारंपरिकपणे मणिपूर (सोलर प्लेक्सस) आणि पोटाच्या वरच्या भागातील अवयवांशी जोडली जाते
खबरदारी
- मातंगी मुद्रा यकृताचे आजार, पोटाचे त्रास किंवा इतर कोणताही आजार बरा करत नाही. सततचे दुखणे, छातीत जळजळ किंवा पचनातील बदल असल्यास डॉक्टरांना भेटा.
- खांदे थकल्यास हातांचे पुढचे भाग पोटावर टेकवा किंवा हात मांडीवर खाली आणा.
- बोटांचे सांधे आखडलेले किंवा दुखरे असल्यास पकड सैल ठेवा.
संपूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजी)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
मातंगी मुद्रा म्हणजे काय?
मातंगी मुद्रा, म्हणजे अंतर्गत सुसंवादाची मुद्रा, ही दोन्ही हातांची मुद्रा आहे: पोटाच्या वरच्या भागासमोर बोटे गुंफली जातात, मधली बोटे वर एकमेकांना टेकतात आणि अंगठे क्रॉस होतात.
मातंगी मुद्रेचे फायदे काय आहेत?
पोटातील शांतता, सहज पचन आणि मनाच्या स्थिरतेसाठी ती पारंपरिकपणे वापरली जाते. यावर कोणतेही क्लिनिकल संशोधन नाही; शांतता मुख्यतः पोटाने घेतलेल्या सावकाश श्वासामुळे येते.
मातंगी मुद्रा किती वेळ करावी?
दिवसातून तीन वेळांपर्यंत 4–15 मिनिटे धरा. जेवणानंतर किंवा झोपण्यापूर्वी हा लोकप्रिय वेळ आहे.
मराठी पुस्तकांत मातंगी मुद्रेचे फायदे वेगळे सांगितले आहेत का?
नाही. मराठी पुस्तकांत तिचे फायदे शांत पोट, चांगले पचन आणि संतुलित मन असे सांगितले जातात. हिंदी, तमिळ, तेलुगू, कन्नड आणि मराठी पुस्तकांत हे फायदे सारखेच आहेत.
मातंगी मुद्रा यकृतासाठी उपयोगी आहे का?
ती यकृताचे आरोग्य बदलते याचा कोणताही पुरावा नाही. यकृतासाठी मद्य आणि साखर मर्यादित ठेवा, सक्रिय राहा आणि डॉक्टरांचा सल्ला पाळा.
मातंगी कोण आहे?
मातंगी ही हिंदू तंत्रातील दहा महाविद्यांपैकी एक, वाणी, संगीत आणि आंतरिक ज्ञानाची देवी आहे; तिला अनेकदा सरस्वतीचे तांत्रिक रूप मानले जाते.
मुद्रा ही एकाग्रता आणि विश्रांतीसाठीची पारंपरिक साधना आहे. विशिष्ट आरोग्य परिणामांवरील संशोधन मर्यादित आहे; वैद्यकीय उपचारांसोबत वापरा, त्यांच्याऐवजी नाही.