कसे करावे, टप्प्याटप्प्याने
- जमिनीवर किंवा खुर्चीवर ताठ बसा आणि हात मांड्यांवर ठेवा, तळवे खालच्या दिशेने.
- प्रत्येक हातात तर्जनीचे टोक अंगठ्याच्या टोकाला लावा, म्हणजे छोटे वर्तुळ तयार होईल.
- मधले बोट, अनामिका आणि करंगळी तळव्यात वळवा, म्हणजे वर्तुळाभोवती हाताची सैल, मऊ मूठ तयार होईल.
- नाकाने सावकाश श्वास घ्या आणि प्रत्येक श्वासासोबत बरगड्या बाजूंना रुंदावताना अनुभवा.
- 5–15 मिनिटे, किंवा श्वसन क्रमाचा भाग म्हणून सुमारे दहा सावकाश श्वास राहा, मग सोडा आणि विश्रांती घ्या.
फायदे
- परंपरेनुसार श्वास बरगड्या आणि छातीच्या मधल्या भागात नेण्यासाठी वापरली जाते
- परंपरेनुसार प्राणायाम आणि ध्यानात स्थिर, शांत जाणिवेसाठी वापरली जाते
- परंपरेनुसार चार मुद्रांच्या श्वसन मालिकेतील (चिन, चिन्मय, आदि आणि ब्रह्म मुद्रा) एक टप्पा म्हणून वापरली जाते
- परंपरेनुसार छातीचा भाग मोकळा करून उथळ, रोखलेला श्वास सहज करण्यासाठी वापरली जाते
खबरदारी
- चिन्मय मुद्रा दमा, COPD किंवा फुप्फुस वा हृदयाच्या कोणत्याही त्रासावर उपचार नाही. तुमचा इनहेलर आणि औषधे सुरू ठेवा आणि डॉक्टरांचा सल्ला पाळा.
- हळूवार श्वास घ्या. चक्कर, छातीत घट्टपणा किंवा धाप लागल्यास थांबा.
- संधिवात किंवा हात कडक असल्यास वळवलेली बोटे मऊ ठेवा.
संपूर्ण मार्गदर्शक वाचा (इंग्रजी)
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
चिन्मय मुद्रा म्हणजे काय?
चिन्मय मुद्रा ही हाताची अशी मुद्रा आहे ज्यात तर्जनीचे टोक अंगठ्याच्या टोकाला लागते आणि मधले बोट, अनामिका व करंगळी तळव्यात वळतात. प्राणायामात श्वास बरगड्या आणि छातीच्या मधल्या भागात नेण्यासाठी ती वापरली जाते.
चिन मुद्रा आणि चिन्मय मुद्रा यांत काय फरक आहे?
दोन्हींत तर्जनी आणि अंगठा जुळतात. चिन मुद्रेत बाकीची तीन बोटे सरळ राहतात; चिन्मय मुद्रेत ती तळव्यात वळतात. परंपरेनुसार चिन मुद्रा खालच्या श्वासाशी आणि चिन्मय छातीच्या मधल्या भागाशी जोडली जाते.
चिन्मय मुद्रा किती वेळ धरावी?
चिन–चिन्मय–आदि–ब्रह्म मालिकेचा भाग म्हणून सुमारे दहा सावकाश श्वास, किंवा स्वतंत्रपणे 5–15 मिनिटे.
चिन्मय मुद्रेचे फायदे काय आहेत?
परंपरेनुसार चिन्मय मुद्रेचे फायदे म्हणजे बरगड्या व छातीत खोल श्वास, शांत मन आणि स्थिर जाणीव.
चिन्मय मुद्रा बौद्ध धर्मात वापरली जाते का?
चिन्मय मुद्रा हिंदू योग परंपरेतून आली आहे, बौद्ध धर्मातून नव्हे. बौद्ध कलेत ध्यान, अभय आणि भूमिस्पर्श मुद्रा यांसारख्या इतर हस्तमुद्रा वापरल्या जातात.
चिन्मय मुद्रा दम्यावर उपयोगी आहे का?
ती उपचार नाही. हळूवार श्वसनाच्या सरावाने काहींना शांत वाटू शकते, पण तुमचा इनहेलर सुरू ठेवा आणि डॉक्टरांचा सल्ला पाळा.
मुद्रा ही एकाग्रता आणि विश्रांतीसाठीची पारंपरिक साधना आहे. विशिष्ट आरोग्य परिणामांवरील संशोधन मर्यादित आहे; वैद्यकीय उपचारांसोबत वापरा, त्यांच्याऐवजी नाही.